(TT&VH) - Tại phiên họp thường niên vừa diễn ra, Ủy ban di sản thế giới của UNESCO đã tuyên bố, Chính phủ Pháp chỉ còn 6 tháng để dồn nỗ lực cứu nguy các bức tranh hang động Lascaux – được mệnh danh là Nhà nguyện Sistine thời tiền sử - ở Dordogne thoát khỏi sự tàn phá của các loài nấm. Nếu không thực hiện được vào tháng 2 sang năm thì di chỉ này sẽ bị đưa vào danh sách các di sản bị đe dọa.
 Động Lascaux |
Các bức tranh vẽ bò rừng, ngựa và nhiều động vật hoang dã có niên đại 17.000 năm tuổi này hiện đang bị đe dọa nghiêm trọng bởi nấm – lần thứ 2 trong vòng 8 năm qua. Ủy ban di sản thế giới còn yêu cầu Pháp phải mở cửa Lascaux – nơi này đã bị đóng cửa từ năm 1963 – để một nhóm chuyên gia độc lập vào xem xét.
Từ nhiều năm qua các quan chức phụ trách về các công trình lịch sử trong Chính phủ Pháp và nhiều chuyên gia đã không ngừng tranh cãi nhằm tìm ra giải pháp tốt nhất để bảo tồn được các bức tranh Lascaux. Nhìều chuyên gia đã chỉ trích các nhà chức trách Pháp về các sai lầm hết sức ngớ ngẩn, như thay đổi hệ thống điều hòa nhiệt độ vào năm 2000, sử dụng các bóng đèn có công suất lớn trong các hang động và đã đón quá nhiều chuyến thăm “đặc biệt”.
Những hình vẽ trên động Lascaux |
Tháng 9 năm ngoái, Ủy ban bảo vệ Lascaux Quốc tế (tổ chức độc lập) đã làm Paris tức điên lên khi đề nghị UNESCO can thiệp vào. Bà Laurence Leaute-Beasley, Chủ tịch Ủy ban, nói rằng: “Những yêu cầu mà UNESCO đề ra cho Pháp hết sức ý nghĩa và mạnh mẽ. Chính phủ Pháp phải trả lời cho cộng đồng thế giới bằng những hành động mà họ đã thực hiện trong quá khứ và sẽ làm trong tương lai. Giờ đây Ban quản lý Lascaux phải hoạt động với tinh thần rõ ràng”.
Ban đầu chính phủ Pháp phủ nhận các bức tranh Lascaux bị nấm tấn công lần thứ 2. Song Ủy ban khoa học do Chính phủ Pháp thiết lập đã phải thừa nhận rằng loại thuốc diệt nấm mới mà họ mới chế ra từ tháng 1 lại không ngăn chặn được sự xâm lấn của chúng khiến giờ đây rằng nhiều hình ảnh đã bị mờ ở mức không thể cứu vãn được. Bà Leaute-Beasley cho biết: “Hơn 50% khu hang động... nghệ thuật đang biến dần vì nhiều vết đen, có vết to bằng bàn tay người, hiện tượng này phát sinh là do dùng các bóng đèn có công suất cao và quá nhiều người vào trong hang động”.
Bà Marie-Anne Sire, quản lý khu hang động Lascaux thừa nhận, biện pháp diệt nấm mới đã “rất hiệu quả” ở một phần của các bức tranh – nổi tiếng là “căn phòng của những con bò đực”. Tuy nhiên ở “phần tay phải của hang động” thì các mảng nấm lại đang bắt đầu lan. Tin này quả gây thất vọng nhưng mọi biện pháp nhằm ngăn chặn hiện tượng này đang được tiến hành.
|
Hình vẽ trên động Lascaux |
Sơ lược về các bức tranh hang động Lascaux:
600 hình ảnh về bò rừng châu Âu, ngựa, bò rừng bizon và dê rừng Lascaux được coi là tranh hang động tinh tế nhất thế giới và đã được UNESCO công nhận là di sản thế giới từ năm 1979. Những bức tranh này nằm trong hang tọa lạc ở bờ trái của sông Vezere, một nhánh của Dordogne. Người ta cho rằng chúng được nhóm người đi săn vẽ vào khoảng cách đây 15.000 năm đến 17.000 năm và họ đã mài các khoáng vật để có được màu đỏ, màu hoàng thổ, nâu và đen.
Các bức tranh này được 4 thiếu niên Marcel Ravidat, Jacques Marsal, Georges Agnel và Simon Coencas tình cờ phát hiện vào tháng 9/1940. Sau Thế chiến II, công chúng bắt đầu được vào tham quan khu động nhưng đến năm 1955, lượng carbon dioxide do 1.200 khách tham quan sản sinh mỗi ngày đã làm hư hại rõ rệt các bức tranh và đến năm các nhà chức trách quyết định đóng cửa hang động để bảo vệ các tác phẩm nghệ thuật. Sau khi tới thăm hang động Lascaux, danh họa Tây Ban Nha nổi tiếng Pablo Picasso tuyên bố: “
Chúng ta chẳng tạo nên thứ gì cả”.
Song để công chúng có cơ hội được thưởng thức các kiệt tác thời tiền sử này, năm 1983 Chính phủ Pháp đã khai trương một bản sao hoàn chỉnh các hang động và tranh ở gần đó để đón khách tham quan – gọi là Lascaux 2.
Tuấn Vĩ