(TT&VH Online) - Năm trước, dư luận đã từng bức xúc về việc để dạy tích hợp môn Ngữ văn với môn Giáo dục Môi trường, trong sách giáo viên lớp đã yêu cầu giáo viên lưu ý khi dạy bài “Cáo Bình ngô” của Nguyễn Trãi rằng : “Bằng linh cảm thiên tài Nguyễn Trãi đã đề cập đến vấn đề môi trường sống qua câu “Đánh một trận sạch không kình ngạc/ Đánh hai trận tan tác chim muông” !!!
Trong Tài liệu hướng dẫn giáo viên thực hiện chương trình SGK lớp 12 (bộ sách cuối cùng khép lại đợt “thay sách”) ở phần “xây dựng đề kiểm tra và đánh giá theo hướng đổi mới” cũng lại có chuyện tương tự về việc “chẻ” văn.* “Đóng cọc” vào nghệ thuật!
Từ lỗi về quy cách ghi chú xuất xứ, tiêu đề đến lỗi trích dẫn sai tác phẩm thơ (bài Tây tiến) khiến người đọc có cảm giác về sự cẩu thả của việc biên soạn. Nhưng điều đáng nói nhất ở đây là việc xây dựng mẫu đề kiểm tra trắc nghiệm môn Ngữ văn.
Tác giả viết sách đã khiến người xem không cười nổi về kiểu mẫu đề kiểm tra trắc nghiệm Ngữ văn với những phương án trả lời ngô nghê, không có ý nghĩa trong việc dạy HS cảm thụ văn học:
Câu hỏi: Trẻ con trong xóm thường làm gì với Tràng (bài Vợ nhặt)? A: ùa ra vây lấy, reo cười váng lên/ B: Hỏi han, vòi vĩnh/ C: Cù kéo, lôi chân không cho đi/ D: Làm những điều đã nêu ở A,B,C.
Hay câu hỏi: Bọn giặc bắn đại bác theo lệ nào? (bài Rừng xà nu) A: Mỗi ngày một lần/B: Mỗi ngày hai lần/C: Mỗi ngày ba lần/ D: Tuỳ hứng mỗi ngày.
Và nữa: Cụ Mết (bài Rừng xà nu) đãi người đi xa về bằng món ăn nào? A: Canh tàu môn bạc hà/ B: Canh rau cải và mấy con cá chua/ C: Canh rau ngót và thịt lợn rừng/ D: Canh tàu môn bạc hà và thịt nhím.
Cũng về tác phẩm này, một câu hỏi khác: Cơm trắng cụ Mết cho Tnú ăn ghế với loại củ nào? A: Củ mài/ B: Củ pomchu/ C: củ cải/ D: củ khoai mì.
Cách kiểm tra trắc nghiệm thế này làm người ta nhỡ đến kiểu ra đề trắc nghiệm của một trường phổ thông tại HN vào thời điểm “trào lưu thi trắc nghiệm” lên cao.
 Ảnh minh họa cho bài Rừng xà nu |
Thêm một ví dụ nữa:
Trong câu ca dao “Bao giờ rau diếp làm đình/Gỗ lim ăn ghém thì mình lấy ta” ý nói: A: Mình sẽ lấy được ta/B: Mình không bao giờ lấy được ta...
Kiểu ra đề trắc nghiệm môn Ngữ văn như trên không khác nào việc “đóng cọc vào... nghệ thuật”!
* Nhìn lại ý định thi trắc nghiệm môn Văn
Tài liệu trên lại thêm một minh chứng hùng hồn nữa về việc “thận trọng với việc đổi mới thi cử, kiểm tra bằng phương thức trắc nghiệm với môn Ngữ văn”. Trước đây, trong lộ trình chuyển từ thi tự luận sang trắc nghiệm, môn Văn cũng sẽ được “đổi mới” vào năm 2009. Nhưng sự phản ứng của dư luận làm lộ trình này phải chuyển hướng. Nhưng quan điểm của Bộ GD&ĐT vẫn kiên trì với hướng dự kiến "chuyển thi một phần tự luận và một phần trắc nghiệm với môn Ngữ văn”. Cũng vì thế nên khi hướng dẫn thực hiện chương trình- SGK lớp 12, các đơn vị tham gia tổ chức biên soạn tài liệu hướng dẫn đã phải đưa thêm phần “xây dựng đề trắc nghiệm” như trên.
 Học sinh thi tốt nghiệp THPT xem phòng thi |
Về hình thức, các câu hỏi trên đúng mẫu “trắc nghiệm”. Nhưng đề thi như vậy nhằm đạt yêu cầu gì nếu không nói là chỉ bắt HS thuộc lòng máy móc và thô thiển về tác phẩm văn học
Đáng tiếc là Tài liệu hướng dẫn giáo viên thực hiện chương trình SGK lớp 12 với nhiều sai sót và lỗi ngô nghê lại được sử dụng như một tài liệu chính thức cho đợt tập huấn giáo viên cốt cán của 64 tỉnh thành phố được tổ chức mới đây. Tại đợt tập huấn này, có nhiều giáo viên giỏi đã có ý kiến phản ứng với nhiều điểm “hướng dẫn” này.
* Cần xem là bài học
Theo đại diện vụ GD trung học, Bộ GD&ĐT, nơi chịu trách nhiệm về mặt chuyên môn (tài liệu do Cục Nhà giáo chủ trì tổ chức, NXB Giáo dục biên tập, in ấn) thì sau khi tiếp thu các ý kiến góp ý, tài liệu đã được chỉnh sửa, những bài trắc nghiệm ngô nghê đã bị cắt.
Tuy nhiên việc tập huấn GV cốt cán thì đã làm xong. GV cốt cán về lại “bồi dưỡng” cho GV đại trà tại các địa phương. Trong số GV cốt cán, có người đủ năng lực để thấy cái phi lý trong tài liệu hướng dẫn (chưa chỉnh sửa), thoát ly được “hướng dẫn” để bồi dưỡng cho đồng nghiệp, dạy cho HS theo cách hiểu “văn chương” hơn. Nhưng cũng nhiều người không làm được việc này.
Nếu tài liệu chưa chỉnh sửa trở thành “cẩm nang” cho GV thì thật đáng lo ngại. Được biết là tài liệu chỉnh sửa, in lại chỉ bán cho địa phương nào có nhu cầu mua. Những địa phương không mua, có nghĩa GV không được biết về việc “chỉnh sửa” trên. Hiện cũng không có một thông báo chính thức nào của người có trách nhiệm về việc “chỉnh sửa tài liệu” sau đợt tập huấn đã diễn ra.
Tài liệu của đơn vị thuộc Bộ GD&ĐT còn bất cập, cách ra đề trắc nghiệp cho môn Ngữ văn còn dở thế thì làm sao tin tưởng ở cấp cơ sở, GV có thể “đổi mới” mà không sa vào tình trạng “chẻ” văn? Sự việc trên cần xem như một bài học cho riêng việc xây dựng đề thi trắc nghiệm môn Ngữ văn và bài học phải được nhiều GV được biết.
Nguyên Sao
