(TT&VH) - Hôm qua, 24/9, tại UBND TP Hà Nội, phiên bản của mộc bản Chiếu dời đô (thuộc khối mộc bản triều Nguyễn - Di sản tư liệu thế giới) đã được Bộ trưởng Bộ Nội vụ Trần Văn Tuấn trao cho Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thế Thảo.
Cần phải nhắc lại là để có được phiên bản khắc mộc bản Chiếu dời đô (tức bản khắc ngược tác phẩm Chiếu dời đô trên tấm gỗ để phục vụ in ấn thời xưa) này là hết sức tình cờ nhưng lại vô cùng quan trọng.
Mộc bản được tìm thấy lần này, tuy chưa thể xác định chính xác bản khắc có từ thời Lê hay thời Nguyễn nhưng là bản khắc cổ nhất còn lại của Việt Nam về Chiếu dời đô tính đến thời điểm hiện nay.
Bà Phạm Thị Huệ, GĐ Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV (Đà Lạt) cho biết: Hiện nay khối tài liệu mộc bản triều Nguyễn đang được lưu trữ, bảo quản tại Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV thuộc Cục Văn thư lưu trữ nhà nước. Mỗi trang mộc bản không chỉ là một trang tài liệu quý, phản ánh mọi mặt XH Việt Nam dưới triều Nguyễn, như: Lịch sử, địa lí, chính trị - xã hội hội, văn hóa giáo dục, tôn giáo - tư tưởng- triết học... mà còn là 1 tác phẩm nghệ thuật với những nét chữ khắc trên gỗ rất điêu luyện và tinh xảo. Mỗi nét chữ như rồng bay, phượng múa, chuyển tải tâm tư, tình cảm và tâm huyết của người thợ khắc mộc bản. Từ 8/2006 đến nay, Mộc bản triều Nguyễn do Trung tâm lưu giữ quốc gia IV quản lý và tổ chức sử dụng. Từ đó đến nay, mộc bản triều Nguyễn luôn luôn được bảo quản an toàn, chu đáo, đồng thời, áp dụng nhiều hình thức khác nhau như trưng bày, triển lãm, biên soạn sách, làm phim... nhằm phát huy giá trị khối di sản quý giá này”.
Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thế Thảo cho biết: “Sau khi tiếp nhận phiên bản mộc bản Chiếu dời đô, UBND TP Hà Nội sẽ có những phương án bảo quản an toàn, chu đáo, đồng thời áp dụng nhiều hình thức khác nhau như trưng bày, triển lãm... để giới thiệu và tôn vinh giá trị văn hóa, lịch sử của mộc bản triều Nguyễn nói chung và tài liệu mộc bản Chiếu dời đô nói riêng đến người dân trong nước và bạn bè quốc tế”.
Cần phải nhắc lại là để có được phiên bản khắc mộc bản Chiếu dời đô (tức bản khắc ngược tác phẩm Chiếu dời đô trên tấm gỗ để phục vụ in ấn thời xưa) này là hết sức tình cờ nhưng lại vô cùng quan trọng.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Trần Văn Tuấn (bên trái) trao tặng phiên bản mộc bản
Chiếu dời đô cho Chủ tịch UBND TP.HN Nguyễn Thế Thảo
Chiếu dời đô cho Chủ tịch UBND TP.HN Nguyễn Thế Thảo
Tình cờ là trong quá trình tìm kiếm tài liệu thuộc khối mộc bản triều Nguyễn - Di sản tư liệu thế giới liên quan đến Thăng Long - Hà Nội, các cán bộ Trung tâm Lưu trữ quốc gia IV thuộc Cục Văn thư lưu trữ nhà nước đã tìm thấy bản khắc Chiếu dời đô của vua Lý Công Uẩn nằm trong mộc bản của bộ sách Đại Việt sử ký toàn thư. Đây là bản khắc chữ Hán ngược, khổ khuôn in 20 cm x 29,5 cm, gồm toàn bộ 214 chữ của Chiếu dời đô (không kể phần chú thích). Còn nói quan trọng là bởi, từ trước đến nay, nhiều tài liệu liên quan đến Chiếu dời đô đã được giới thiệu nhưng chỉ là những bản in, bản chụp.
Mộc bản được tìm thấy lần này, tuy chưa thể xác định chính xác bản khắc có từ thời Lê hay thời Nguyễn nhưng là bản khắc cổ nhất còn lại của Việt Nam về Chiếu dời đô tính đến thời điểm hiện nay.
Phiên bản của mộc bản Chiếu dời đô
Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Thế Thảo cho biết: “Sau khi tiếp nhận phiên bản mộc bản Chiếu dời đô, UBND TP Hà Nội sẽ có những phương án bảo quản an toàn, chu đáo, đồng thời áp dụng nhiều hình thức khác nhau như trưng bày, triển lãm... để giới thiệu và tôn vinh giá trị văn hóa, lịch sử của mộc bản triều Nguyễn nói chung và tài liệu mộc bản Chiếu dời đô nói riêng đến người dân trong nước và bạn bè quốc tế”.
|
Trao tặng 2 cuốn sách quý từ kho Mộc bản
Nhân dịp này, Cục Văn thư lưu trữ nhà nước cũng trao tặng thành phố Hà Nội 1.000 bản của hai cuốn sách quý là Khoa bảng Thăng Long - Hà Nội qua tài liệu mộc bản triều Nguyễn (570 trang , khổ 20,5cm x 28cm) và Mộc bản triều Nguyễn - Chiếu dời đô và một số kiệt tác (204 trang, khổ 20,5 cm x 28 cm). Hai cuốn sách giới thiệu những tài liệu gốc giá trị về truyền thống khoa bảng Thăng Long-Hà Nội; bản khắc cổ các tác phẩm bất hủ như Chiếu dời đô, bài thơ thần Nam quốc sơn hà, Hịch tướng sĩ, Bình Ngô đại cáo thuộc khối mộc bản triều Nguyễn. |
Phạm Quỳnh
