(TT&VH) - Đền Chử và đền Ghềnh, một ngôi đền thờ thần nhân chỉ có trong dân gian, một đền thờ nhân vật có thật trong lịch sử. Nhưng truyền thuyết hai ngôi đền mang trong mình đều khiến người ta cảm động về tình yêu bất tử của người phụ nữ Việt Nam, có thể gọi đó là những ngôi đền tình yêu.
>>> Những ngôi đền lạ quanh Hà Nội (1)
“Đền tình yêu”
Cách Hà Nội 25km dọc đường đê sông Hồng, thuộc thôn Đa Hoà, huyện Khoái Châu, Hưng Yên, đã hơn hai trăm năm, đền Chử Đồng Tử vẫn nằm bình lặng bên dòng sông Hồng như một chứng tích thiêng liêng cho sự bất tử của tình yêu đôi lứa.
Câu chuyện mà người dân Việt Nam ai cũng biết, nàng công chúa con vua Hùng Vương thứ 18 vốn yêu thiên nhiên, say mê du ngoạn đã chọn bến sông quê làm nơi tắm mát. Ai ngờ nơi nàng tắm cũng chính là chỗ mà Chử Đồng Tử - một chàng trai nghèo hiếu thảo giấu mình. Chàng đã nhường lại chiếc khố duy nhất cho người cha quá cố. Trời đất, thiên nhiên đã se duyên họ giữa thanh thiên bạch nhật.
Sau đó,.Tiên Dung đã cưới công chúa Tây cung, một người giỏi y thuật giáng trần cho chồng mình để họ cùng nhau đoàn tụ, làm việc nghĩa cứu nước, giúp dân. Ngưỡng mộ tình yêu của thánh nhân, nhân dân đã lập đền thờ ba người tại bãi tự nhiên, nơi gặp gỡ thiên định.
Trải qua thời gian, sóng sông Hồng vẫn vỗ vào Trấn Giang lâu, tấm bia đá đề bút tích của Chu Mạnh Trinh về mối tình của Tiên Dung - Chử Đồng Tử đã mòn theo thời gian nhưng tình yêu của họ đã thành bất tử. Không biết từ khi nào nhân dân trong vùng đều gọi đền Chử Đồng Tử là “đền tình yêu”. Vì là “đền tình yêu” nên cả cây cối nơi đây cũng hoá “tình”: “Cây doi tình yêu”; “ Cây nhãn tình yêu”; “Bến nước tình yêu”… Khách lãng du đến đây không chỉ rung động trước cảnh đẹp cổ kính của ngôi đền hơn hai trăm tuổi mà còn lưu luyến bởi chuyện tình của các vị thánh nhân. Vào ngày Rằm, trong dòng du khách có nhiều đôi lứa trước khi cưới đến cầu cho cuộc tình gặp nhiều thuận lợi, vợ chồng hoà thuận.
Bước qua cổng đền, không gian vừa linh thiêng, vừa thoát tục, những âm vang tự ngàn xưa vọng về khiến du khách vừa ngậm ngùi, vừa kính phục các bậc thánh nhân tiên tổ. Ở một phía sông Hồng lặng lẽ, có một câu chuyện tình yêu vĩnh hằng đẹp tới ngàn đời…
Đền Ghềnh – Ngọc Hân lưu danh chồng
Đền nằm sâu trong con ngõ nhỏ thuộc thôn Ái Mộ, xã Bồ Đề, Long Biên, Hà Nội, cách cầu Chương Dương hơn một trăm mét về phía Bắc. Từ đây, có thể nhìn thẳng ra một vùng mênh mông sông nước. Theo thời gian, bến lở miếu tàn, ngôi đền nhỏ bị nước lũ cuốn trôi. Theo văn bia ở đền, năm 1858, cụ Đặng Thị Bản trong vùng đứng ra quyên góp xây dựng ngôi nên đền kiên cố.
Cụ thủ nhang Đặng Đình Khuê, 78 tuổi giới thiệu mình là cháu năm đời của cụ Đặng Thị Bản. Theo lời cụ Khuê, gọi là đền Ghềnh vì trước cửa đền có một ghềnh nước lớn. Theo năm tháng, dòng chảy biến động, con ghềnh mất đi và chỉ còn lại dấu tích nơi tên đền.
Nàng Lê Ngọc Hân là con thứ chín của vua Lê Hiển Tông và bà Từ cung Nguyễn Thị Huyền. Năm 16 tuổi, nàng được Nguyễn Huệ chọn làm vợ đưa về xứ Thuận Hoá. Năm 18 tuổi, nàng được phong làm Bắc cung Hoàng Hậu. Nàng có với Vua Quang Trung hai người con là Nguyễn Thị Ngọc và Nguyễn Văn Đức. Hạnh phúc bên người anh hùng áo vải chưa lâu, năm nàng 22 tuổi, vua Quang Trung đột ngột băng hà.
Ngọc Hân khóc chồng bằng “Ai tư văn” và “Văn tế Quang Trung”, rồi đau buồn héo hon vì thương nhớ chồng, nàng đã mất khi mới 30 tuổi. Con gái và con trai của Ngọc Hân cũng bị bệnh mất sau đó ít năm. Cũng có nhiều sử liệu viết nàng và hai con đã bị nhà Nguyễn sát hại.
Ngọc Hân đã đi vào lịch sử bằng cuộc tình duyên tuyệt đẹp với người anh hùng áo vải Quang Trung, nhắc đến sự nghiệp lừng lẫy của vua Quang Trung, không thể không nhắc đến bà, không nhắc đến bài văn khóc chồng “Tế vua Quang Trung” chân tình thống thiết; và đặc biệt là “Ai Tư Văn” rung động lòng người qua bao thời đại. Chính Ngọc Hân công chúa, đã đưa hình ảnh “áo vải cờ đào” vua Quang Trung đến với nhiều thế hệ người Việt Nam một cách dung dị và dễ nhớ: “Mà nay áo vải cờ đào - Giúp dân dựng nước biết bao công trình - Mà nay lượng cả ơn sâu - Móc mưa tưới khắp chín châu đượm nhuần”. Trong hậu cung đền Ghềnh, vẫn lưu đôi câu đối ca ngợi công chúa Lê Ngọc Hân: "Núi nhạc linh thiêng, gương bà họ Lê lưu truyền sử sách - Sóng gió lặng yên, đền dựng lên to đẹp bên sông Hồng".
Quỳnh Liên
