(TT&VH) - Sau sự cố sữa nhiễm melamine làm chao đảo cả người tiêu dùng lẫn nhà sản xuất, mọi chuyện có vẻ vẫn chưa dừng lại ở đó.
Theo khảo sát cuối năm 2008 của Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng, trên thị trường rất nhiều sản phẩm sữa bột có hàm lượng chất đạm (protein) không đạt tỉ lệ được ghi trên bao bì.
Không đạt nổi 1/10 so với quảng cáo
Qua khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu và tư vấn tiêu dùng thuộc Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam về chất lượng của 20 sản phẩm sữa bột đang bày bán trên thị trường, nhiều sản phẩm cho kết quả hoàn toàn trái ngược với tiêu chuẩn chất lượng.
Người tiêu dùng hãy luôn cảnh giác!
Ông Đỗ Ngọc Chính, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và tư vấn tiêu dùng cho biết: hầu hết những sản phẩm sữa có hàm lượng chất đạm thấp so với ghi trên nhãn mác là những sản phẩm được sản xuất từ cơ sở nhỏ, được bày bán ở các chợ. Người tiêu dùng có thu nhập thấp là đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ những sản phẩm sữa kém chất lượng này.
Theo kết quả kiểm định của Trung tâm Kỹ thuật 3 TP.HCM, trong số 20 sản phẩm có 50% số mẫu không đạt như công bố trên nhãn. Trong đó có 6/20 sản phẩm có tỉ lệ đạm dưới 10%, đặc biệt có 4 sản phẩm có tỉ lệ đạm không tới 2% như: sữa bột béo Hà Lan (0,5% so với hàm lượng >24% trên nhãn), Holland Gold (1,8% so với hàm lượng 26% trên nhãn). Điều này cho thấy chất lượng sữa thông qua chỉ tiêu hàm lượng đạm là chất dinh dưỡng thiết yếu đã không có, thậm chí tới mức giả mạo, lừa dối người tiêu dùng và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng, đặc biệt là trẻ em và người già.
Hàm lượng Protein là thành phần cơ bản, quan trọng với người sử dụng sữa. Tuy nhiên, từ trước đến nay, hầu như chưa được cơ quan nào kiểm tra. Hoặc nếu có thì cũng với số lượng ít và chưa có công bố rộng rãi đến người tiêu dùng. Protein đóng vai trò rất quan trọng đối với cơ thể, thiếu protein có thể bị phù, đặc biệt làm chậm phát triển trí tuệ ở trẻ em. Ông Đỗ Ngọc Chính khuyến cáo người tiêu dùng nên mua các sản phẩm từ các nhà sản xuất có uy tín, thương hiệu và nên mua các sản phẩm sữa từ các siêu thị và trung tâm thương mại có hệ thống kiểm soát chất lượng chặt chẽ.
Hằng năm, sữa là mặt hàng được người tiêu dùng khiếu nại nhiều nhất. Mặc dù cuộc khảo sát đã có kết quả từ tháng 10/2008 và Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu cũng đã gửi kết quả đến Bộ Y tế, Bộ Công Thương và Bộ Khoa học và Công nghệ, nhưng kết quả kiểm tra lại không được công bố rộng rãi. Do đó, sữa kém chất lượng vẫn có điều kiện lưu thông trên thị trường, dù rằng nó liên quan đến quyền lợi và sức khoẻ của người tiêu dùng.
Còn nhiều dấu hỏi lớn về chất lượng
Theo Nghị định số 89/2006/NĐ-CP ngày 30/8/2006: nội dung ghi nhãn hàng hoá kể cả nhãn phụ phải bảo đảm trung thực, rõ ràng, chính xác, phản ánh đúng bản chất của hàng hoá. Hàng hoá được sản xuất, lắp ráp, chế biến, đóng gói tại Việt Nam để lưu thông trong nước thì tổ chức, cá nhân sản xuất hàng hoá phải chịu trách nhiệm về việc ghi nhãn. Việc xử phạt cũng được nêu rõ trong điều 25: “tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định của pháp luật”.
Sản phẩm sữa, được xem là thực phẩm chức năng, phục vụ cho sức khoẻ của người tiêu dùng. Do đó cần phản ánh trung thực về hàm lượng các chất để người tiêu dùng chọn lựa được sản phẩm sữa phù hợp với điều kiện và nhu cầu sức khoẻ.
Ông Nguyễn Công Khẩn, Cục trưởng Cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Bộ Y tế cho biết: không phải lúc nào các sản phẩm được lưu hành cũng có chất lượng đúng như công bố với cơ quan quản lý. Như vậy có thể nói, các cơ quan chức năng đã biết nhưng không tiến hành kiểm tra và xử phạt, hay phạt không xuể?
Theo ông Đỗ Ngọc Chính, do điều kiện khảo sát có hạn nên Hội tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng chỉ kiểm tra có 3 chỉ tiêu trong nhiều chỉ tiêu cần khảo sát, đặc biệt chỉ gửi thử nghiệm được melamine trong 5/20 mẫu, do vậy, kết quả khảo sát này chỉ có thể cho thấy một phần nhỏ bức tranh về tình hình chất lượng sữa trên thị trường của các tỉnh, thành phố phía Nam. Cần có những khảo sát quy mô đầy đủ hơn để có được những kết quả chi tiết hơn.
Về việc chậm xử lý các sản phẩm kém chất lượng này, ông Hồ Tất Thắng, Phó Chủ tịch Hội tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng cho rằng: do trong thời gian qua, Bộ Y tế đã phải tập trung xử lý các vấn đề liên quan đến melamine, nên “những vấn đề khác” cũng không được chú trọng. Nhưng phản ứng của cơ quan quản lý về sữa kém chất lượng là quá chậm. Một số loại sữa được phát hiện có hàm lượng đạm thấp vẫn được lưu thông. Cuộc kiểm tra chỉ diễn ra tại TP.HCM, nhưng với kết quả 50% mẫu không đạt hàm lượng đạm như công bố, thực sự có ý nghĩa cảnh báo về vấn đề quản lý chất lượng sữa, bảo vệ người tiêu dùng.
Ông Đỗ Ngọc Chính cũng cho biết, chi phí cho việc kiểm tra chỉ tiêu của các hàm lượng trong một sản phẩm sữa là rất cao, khoảng gần 200 triệu. Cuộc kiểm tra cuối năm 2008 mới chỉ tập trung vào hàm lượng Protein, còn chất lượng thật sự của các thành phần khác trong sữa vẫn là dấu hỏi lớn.
Theo khảo sát cuối năm 2008 của Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng, trên thị trường rất nhiều sản phẩm sữa bột có hàm lượng chất đạm (protein) không đạt tỉ lệ được ghi trên bao bì.
Không đạt nổi 1/10 so với quảng cáo
Qua khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu và tư vấn tiêu dùng thuộc Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng Việt Nam về chất lượng của 20 sản phẩm sữa bột đang bày bán trên thị trường, nhiều sản phẩm cho kết quả hoàn toàn trái ngược với tiêu chuẩn chất lượng.
Ông Đỗ Ngọc Chính, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu và tư vấn tiêu dùng cho biết: hầu hết những sản phẩm sữa có hàm lượng chất đạm thấp so với ghi trên nhãn mác là những sản phẩm được sản xuất từ cơ sở nhỏ, được bày bán ở các chợ. Người tiêu dùng có thu nhập thấp là đối tượng chịu ảnh hưởng trực tiếp từ những sản phẩm sữa kém chất lượng này.
Theo kết quả kiểm định của Trung tâm Kỹ thuật 3 TP.HCM, trong số 20 sản phẩm có 50% số mẫu không đạt như công bố trên nhãn. Trong đó có 6/20 sản phẩm có tỉ lệ đạm dưới 10%, đặc biệt có 4 sản phẩm có tỉ lệ đạm không tới 2% như: sữa bột béo Hà Lan (0,5% so với hàm lượng >24% trên nhãn), Holland Gold (1,8% so với hàm lượng 26% trên nhãn). Điều này cho thấy chất lượng sữa thông qua chỉ tiêu hàm lượng đạm là chất dinh dưỡng thiết yếu đã không có, thậm chí tới mức giả mạo, lừa dối người tiêu dùng và gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe người tiêu dùng, đặc biệt là trẻ em và người già.
Hàm lượng Protein là thành phần cơ bản, quan trọng với người sử dụng sữa. Tuy nhiên, từ trước đến nay, hầu như chưa được cơ quan nào kiểm tra. Hoặc nếu có thì cũng với số lượng ít và chưa có công bố rộng rãi đến người tiêu dùng. Protein đóng vai trò rất quan trọng đối với cơ thể, thiếu protein có thể bị phù, đặc biệt làm chậm phát triển trí tuệ ở trẻ em. Ông Đỗ Ngọc Chính khuyến cáo người tiêu dùng nên mua các sản phẩm từ các nhà sản xuất có uy tín, thương hiệu và nên mua các sản phẩm sữa từ các siêu thị và trung tâm thương mại có hệ thống kiểm soát chất lượng chặt chẽ.
Hằng năm, sữa là mặt hàng được người tiêu dùng khiếu nại nhiều nhất. Mặc dù cuộc khảo sát đã có kết quả từ tháng 10/2008 và Hội Tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu cũng đã gửi kết quả đến Bộ Y tế, Bộ Công Thương và Bộ Khoa học và Công nghệ, nhưng kết quả kiểm tra lại không được công bố rộng rãi. Do đó, sữa kém chất lượng vẫn có điều kiện lưu thông trên thị trường, dù rằng nó liên quan đến quyền lợi và sức khoẻ của người tiêu dùng.
Còn nhiều dấu hỏi lớn về chất lượng
Theo Nghị định số 89/2006/NĐ-CP ngày 30/8/2006: nội dung ghi nhãn hàng hoá kể cả nhãn phụ phải bảo đảm trung thực, rõ ràng, chính xác, phản ánh đúng bản chất của hàng hoá. Hàng hoá được sản xuất, lắp ráp, chế biến, đóng gói tại Việt Nam để lưu thông trong nước thì tổ chức, cá nhân sản xuất hàng hoá phải chịu trách nhiệm về việc ghi nhãn. Việc xử phạt cũng được nêu rõ trong điều 25: “tuỳ theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị xử lý vi phạm hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, nếu gây thiệt hại phải bồi thường theo quy định của pháp luật”.
Sản phẩm sữa, được xem là thực phẩm chức năng, phục vụ cho sức khoẻ của người tiêu dùng. Do đó cần phản ánh trung thực về hàm lượng các chất để người tiêu dùng chọn lựa được sản phẩm sữa phù hợp với điều kiện và nhu cầu sức khoẻ.
Ông Nguyễn Công Khẩn, Cục trưởng Cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Bộ Y tế cho biết: không phải lúc nào các sản phẩm được lưu hành cũng có chất lượng đúng như công bố với cơ quan quản lý. Như vậy có thể nói, các cơ quan chức năng đã biết nhưng không tiến hành kiểm tra và xử phạt, hay phạt không xuể?
Theo ông Đỗ Ngọc Chính, do điều kiện khảo sát có hạn nên Hội tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng chỉ kiểm tra có 3 chỉ tiêu trong nhiều chỉ tiêu cần khảo sát, đặc biệt chỉ gửi thử nghiệm được melamine trong 5/20 mẫu, do vậy, kết quả khảo sát này chỉ có thể cho thấy một phần nhỏ bức tranh về tình hình chất lượng sữa trên thị trường của các tỉnh, thành phố phía Nam. Cần có những khảo sát quy mô đầy đủ hơn để có được những kết quả chi tiết hơn.
Về việc chậm xử lý các sản phẩm kém chất lượng này, ông Hồ Tất Thắng, Phó Chủ tịch Hội tiêu chuẩn và bảo vệ người tiêu dùng cho rằng: do trong thời gian qua, Bộ Y tế đã phải tập trung xử lý các vấn đề liên quan đến melamine, nên “những vấn đề khác” cũng không được chú trọng. Nhưng phản ứng của cơ quan quản lý về sữa kém chất lượng là quá chậm. Một số loại sữa được phát hiện có hàm lượng đạm thấp vẫn được lưu thông. Cuộc kiểm tra chỉ diễn ra tại TP.HCM, nhưng với kết quả 50% mẫu không đạt hàm lượng đạm như công bố, thực sự có ý nghĩa cảnh báo về vấn đề quản lý chất lượng sữa, bảo vệ người tiêu dùng.
Ông Đỗ Ngọc Chính cũng cho biết, chi phí cho việc kiểm tra chỉ tiêu của các hàm lượng trong một sản phẩm sữa là rất cao, khoảng gần 200 triệu. Cuộc kiểm tra cuối năm 2008 mới chỉ tập trung vào hàm lượng Protein, còn chất lượng thật sự của các thành phần khác trong sữa vẫn là dấu hỏi lớn.
Phan Vũ – Anh Đức
