Theo thống kê mức ô nhiễm của Sông Nhuệ từ Hà Đông đã cao hơn tiêu chuẩn từ 1,6 đến 4,1 lần, trong đó ô nhiễm nặng nhất là khu vực Cống Thần. Ngay cả khi tới cuối nguồn (khu vực hợp lưu với sông Đáy, mặc dù mức độ ô nhiễm đã giảm dần do quá trình tự làm sạch của sông nhưng vẫn vượt mức TCVN 5942-1995 (loại B). Qua khảo sát, Bộ TN - MT cho biết, các chất gây ô nhiễm chủ yếu là Nitơ, Photpho, coliform luôn vượt quá nhiều lần tiêu chuẩn cho phép.
Toàn bộ 6 tỉnh, thành trên lưu vực sông Nhuệ - sông Đáy (bao gồm Hà Nội, Hoà Bình, Hà Tây, Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình) có khoảng 156.269 cơ sở công nghiệp. Cùng đó, các ngành tiểu thủ công nghiệp và làng nghề trên lưu vực cũng phát triển nhanh và mạnh. Mạng lưới chợ, các điểm bán hàng hoá và kinh doanh dịch vụ; các loại khách sạn, nhà hàng phát triển rộng khắp trên phạm vi các thành phố, thị xã, thị tứ, tụ điểm dân cư...Tất cả các yếu tố này đều góp phần làm tăng khả năng gây ô nhiễm môi trường trên lưu vực.
Một điều đáng chú ý, chính Hà Nội là tỉnh gây ô nhiễm nghiêm trọng nhất cho Sông Nhuệ và Sông Đáy. Nếu chỉ tính lượng nước thải sinh hoạt gây ô nhiễm thì Hà Nội đã chiếm tới 54% trong 6 tỉnh, thành phố thuộc lưu vực 2 sông này (trước khi sát nhập Hà Tây). Sau khi sát nhập thì con số này đã lên đến 71%. Nguyên nhân chủ yếu là do mật độ dân số trung bình của Hà Nội cao, hơn nữa, nước thải thường không qua xử lý mà được đổ thẳng vào các sông hồ trong lưu vực. Mức độ gây ô nhiễm của Hà Nội chỉ giảm đi khi sông Hồng vào mùa nước, lượng nước từ sông này hòa vào dòng chảy của Sông Nhuệ, Sông Đáy giúp lượng chất thải nhanh chóng bị hòa tan.
Để giải quyết tình trạng này, Hà Nội cũng như các tỉnh liên quan bắt buộc phải tập trung xử lý nước thải sinh hoạt, nước thải công nghệp và nước thải từ các làng nghề. Bên cạnh đó, cần kiểm soát chặt chẽ các khu vực ô nhiễm nghiêm trọng. Các loại hình công nghiệp có nguy cơ ô nhiễm cũng sẽ bị hạn chế cấp phép đầu tư. Một biện pháp cũng rất quan trọng khác dựa vào tự nhiên. Đó là thực hiện việc điều tiết nước sông trong mùa khô và mùa lũ. Điều này vừa giúp lưu thông nước, tăng khả năng tự làm sạch của sông, vừa đảm bảo được nguồn nước sạch cung cấp cho sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp.
Tuy nhiên, việc giữ gìn sự trong sạch của Sông Nhuệ, Sông Đáy không chỉ nằm ở các cơ quan chức năng. Ông Nguyễn Thế Thảo, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội khẳng định: "Vấn đề không chỉ là chúng ta làm thế nào để đạt được hiệu quả như mong muốn mà còn ở chỗ làm sao kêu gọi được toàn xã hội, người dân cùng tham gia, bảo vệ và giữ gìn môi trường sông Nhuệ và sông Đáy. Có vậy chúng ta mới có thể tạo ra một khu vực cảnh quan xanh, sạch, bền vững cho môi trường thủ đô nói riêng và các tỉnh trong lưu vực sông nói chung".
Riêng phía Bộ Tài nguyên - Môi trường thì khẳng định, hai dòng sông này không phải chỗ nào cũng ô nhiễm và không phải mức độ, hình thức ô nhiễm giống như nhau. Phải xác định được vấn đề này, xác định rõ mức độ, nguyên nhân, khu vực ô nhiễm thì mới có thể xử lý hiệu quả được. Bộ trưởng Bộ TNMT cho biết: "Vì những lý do đó, việc làm sạch môi trường hai dòng sông này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của liên vùng, liên ngành, đồng thời quán triệt quan điểm chỉ đạo của đề án. Đó là quan điểm bảo vệ môi trường tổng thể, đồng bộ và thống nhất trên toàn lưu vực".
Toàn bộ 6 tỉnh, thành trên lưu vực sông Nhuệ - sông Đáy (bao gồm Hà Nội, Hoà Bình, Hà Tây, Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình) có khoảng 156.269 cơ sở công nghiệp. Cùng đó, các ngành tiểu thủ công nghiệp và làng nghề trên lưu vực cũng phát triển nhanh và mạnh. Mạng lưới chợ, các điểm bán hàng hoá và kinh doanh dịch vụ; các loại khách sạn, nhà hàng phát triển rộng khắp trên phạm vi các thành phố, thị xã, thị tứ, tụ điểm dân cư...Tất cả các yếu tố này đều góp phần làm tăng khả năng gây ô nhiễm môi trường trên lưu vực.
|
Đề
án bảo vệ môi trường lưu vực sông Nhuệ - sông Đáy gồm 12 dự án ưu tiên.
Tổng kinh phí triển khai, thực hiện 12 dự án trên ước tính khoảng 3.335
tỷ đồng, được huy động từ ngân sách Trung ương; ngân sách địa phương;
Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam; vốn đầu tư của các doanh nghiệp hoạt
động sản xuất, kinh doanh và dịch vụ trên lưu vực; vốn viện trợ không
hoàn lại; vốn cho vay tín dụng ưu đãi và sự hỗ trợ, tài trợ của các cá
nhân trong và ngoài nước. |
Để giải quyết tình trạng này, Hà Nội cũng như các tỉnh liên quan bắt buộc phải tập trung xử lý nước thải sinh hoạt, nước thải công nghệp và nước thải từ các làng nghề. Bên cạnh đó, cần kiểm soát chặt chẽ các khu vực ô nhiễm nghiêm trọng. Các loại hình công nghiệp có nguy cơ ô nhiễm cũng sẽ bị hạn chế cấp phép đầu tư. Một biện pháp cũng rất quan trọng khác dựa vào tự nhiên. Đó là thực hiện việc điều tiết nước sông trong mùa khô và mùa lũ. Điều này vừa giúp lưu thông nước, tăng khả năng tự làm sạch của sông, vừa đảm bảo được nguồn nước sạch cung cấp cho sinh hoạt, sản xuất nông nghiệp.
Tuy nhiên, việc giữ gìn sự trong sạch của Sông Nhuệ, Sông Đáy không chỉ nằm ở các cơ quan chức năng. Ông Nguyễn Thế Thảo, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội khẳng định: "Vấn đề không chỉ là chúng ta làm thế nào để đạt được hiệu quả như mong muốn mà còn ở chỗ làm sao kêu gọi được toàn xã hội, người dân cùng tham gia, bảo vệ và giữ gìn môi trường sông Nhuệ và sông Đáy. Có vậy chúng ta mới có thể tạo ra một khu vực cảnh quan xanh, sạch, bền vững cho môi trường thủ đô nói riêng và các tỉnh trong lưu vực sông nói chung".
Riêng phía Bộ Tài nguyên - Môi trường thì khẳng định, hai dòng sông này không phải chỗ nào cũng ô nhiễm và không phải mức độ, hình thức ô nhiễm giống như nhau. Phải xác định được vấn đề này, xác định rõ mức độ, nguyên nhân, khu vực ô nhiễm thì mới có thể xử lý hiệu quả được. Bộ trưởng Bộ TNMT cho biết: "Vì những lý do đó, việc làm sạch môi trường hai dòng sông này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ của liên vùng, liên ngành, đồng thời quán triệt quan điểm chỉ đạo của đề án. Đó là quan điểm bảo vệ môi trường tổng thể, đồng bộ và thống nhất trên toàn lưu vực".
|
Lưu vực sông Nhuệ - Sông Đáy có diện tích tự nhiên lên đến 7.665 km vuông bao gồm địa phận hành chính của 5 tỉnh, thành phố là Hà nội, Hòa Bình, Hà Nam, Nam Định và Ninh Bình. Nó có ảnh hưởng đến cuộc sống của khoảng 8,7 triệu người và là nguồn cung cấp nước quan trọng cho sản xuất nông nghiệp, công nghiệp, dân sinh trong lưu vực. |
Mạnh Tuấn
