(TT&VH Cuối tuần) - Có một cô giáo chủ nhiệm lập đàn giải hạn ở giữa sân trường THPT, thành tâm, nhất định rồi, với dụng tâm tốt không thể chê trách được, là xin Đức Thánh Trần uy linh phù hộ cho các em học trò của mình thi cử cuối cấp thuận lợi. Bốn mươi học sinh học lớp 12 (chẳng bé dại gì) cùng với cô xì xụp khấn vái. Cũng thành tâm, nhất định rồi. Việc khấn vái này, không phải cô giáo làm thì mẹ các em, vào dịp con cái đi thi cũng làm, không phải ở trong sân trường, mà ở chùa, ở đền, ở phủ... Nói chung sẵn có tượng Đức Thánh, ngay tại sân trường, thì khấn vái, thế thôi. Nhưng mà dư luận bất bình, trong trường học ai làm thế, không gian thờ cúng là riêng không gian thờ cúng. Vả lại, làm thế là mê tín dị đoan.
Nhưng mà, mê tín dị đoan thì vẫn cả âm thầm lén lút, cả bình tĩnh công khai khắp thành thị đến nông thôn, ngày càng phát triển, có gì lạ đâu. Cứ vào tất cả những chỗ có thể thắp hương lên khẩn cầu xin xỏ lộc thánh là thấy người và người, nườm nượp đông, ngày Một, ngày Rằm. Vụ lập đàn giải hạn ở trường chẳng qua là biểu hiện của xã hội hóa (từ mà dạo này Việt Nam hay dùng để chỉ sự quan tâm cũng như đóng góp của toàn xã hội trong một lĩnh vực) - ở đây là lĩnh vực hoạt động mê tín dị đoan, một thứ xã hội hóa không được phép, thế thôi.
Có nhiều xã hội hóa được phép, không những thế, được ủng hộ, thúc đẩy. Chẳng hạn xã hội hóa giáo dục, xã hội hóa y tế, xã hội hóa sân khấu... Ông chủ nhà tôi phân tích như vậy. Nói chung, xã hội hóa mê tín dị đoan không phải là chủ trương của bất cứ cấp nào. Không quản lý được thì cấm thôi, không cấm được đành nhìn nó phát triển, kiểu như lực bất tòng tâm.
Xã hội hóa truyền thông thì sao, bà chủ nhà hỏi. Đang nóng lên truyện quản lý blog. “Biến thông tin blog thành thông tin báo chí là phạm luật”. Nghe thấy lo lo, vì cậu con trai trong nhà cũng loay hoay với blog cả ngày, nhỡ đâu nó ham thông tin, phạm luật vào lúc nào không biết... Nó bảo rằng với blog, người ta thể hiện mình, chia sẻ, kết nối... làm hình thành mạng xã hội. Việt Nam nghe nói có đến 3 triệu người lập blog, chẳng phải mình nó, blog cũng là thông tin, có phạm tội chắc đông người phạm. Những 3 triệu người có blog, thỉnh thoảng lại có một vụ rầm rầm do người đọc blog bức xúc mà ca thán, xã hội hóa truyền thông như vậy cũng là một xu thế, có nguy cơ ngày càng rầm rộ. Không động đến thông tin báo chí là blogger không được động đến, hay báo chí không được lấy tin trên blog? Mấy điều này phải chờ thông tư quản lý blog ban bố hẳn hoi, cuối tháng 12 này mới biết được. Mà blog không động đến chuyện chung, chỉ nói chuyện riêng, hết chuyện linh tinh nọ sang chuyện linh tinh kia, nhỡ lại như mấy cô bé 9x khoe mình, thì chán lắm.
Phạm Thanh Hà
