(TT&VH) - Trung tuần tháng 10/2008, chúng tôi có mặt ở Moskva- Thủ đô CHLB Nga – đã thấy bà con Việt kiều hỏi thăm về Đoàn đại biểu cấp cao nước ta sắp sang thăm nước bạn Nga. Cảm động thay, bà con ta làm ăn xa tổ quốc nhưng luôn quan tâm, hướng về quê hương, đất nước. Bà con hỏi nhiều và hiểu biết khá rõ về tình hình thời sự của đất nước...
Theo khảo sát của “Hội những người Việt Nam tại Nga” và “Hội những người Việt Nam định cư tại Nga”, thủ đô Moskva luôn có khoảng 70.000 – 80.000 người Việt làm ăn sinh sống. Họ năng động, tài giỏi, có nhiều loại ngành nghề còn hơn cả người Nga chính gốc. Thế nhưng, hiện nay số kiều bào ta ở Moskva đang rất cần được chăm lo đời sống tinh thần. Trình độ tiếng Nga của đông đảo bà con ta chưa đủ để thưởng thức, thấm nhuần văn hóa, nghệ thuật nước bạn. Bà con không thể xem TV Nga hoặc có điều kiện vào các nhà hát. Trước đây, có nhiều khu chung cư toàn người Việt (thường gọi là Ốp), người ta mắc chung một ăng ten Parabol lớn rồi dòng dây tín hiệu về các phòng để xem các kênh truyền hình Việt Nam, đặc biệt là VTV4. Thời kỳ đó, nhiều Ốp còn mời đích danh những nghệ sĩ, đoàn nghệ thuật Việt Nam sang biểu diễn theo tour hẳn hoi. Bà con thành lập các đội văn nghệ tự biên tự diễn rất phong phú, đa dạng. Cuộc sống rất vui.
Người Việt trồng rau muống ở Moskva
Giờ đây phần lớn các chung cư không còn, bà con phải tỏa ra, mạnh ai nấy tìm thuê chỗ ở mới. Với cách quản lý thủ đô nước bạn, không phải chỗ nào trên phố cũng có thể mắc lên chiếc ăng ten Parabol. Vậy là bà con không còn nguồn thông tin, giải trí nào đáng kể nữa. Một số người phải làm dịch vụ bằng cách thu chương trình VTV4 của ta vào đĩa rồi sáng hôm sau bán lại mỗi đĩa chừng 10 rúp (tiền Nga, tương đương 6.000 VNĐ vào thời điểm này).
Một mối lo lớn rất đáng quan tâm là con em người Việt đang học phổ thông trong trường học Nga có khuynh hướng ngày càng xa rời, tách biệt cha mẹ. Các cháu không những không hiểu biết văn hóa, lịch sử, khác tình cảm với cha mẹ mà còn không biết hoặc biết rất ít tiếng Việt. Trường hợp vợ chồng anh Nguyễn Viết Khánh và chị Hà Thị Hồng (quê gốc Hà Tây cũ) hiện đang ở 45 đại lộ Leninskaia là một ví dụ. Anh chị đưa con trai sang Nga từ khi cháu 5 tuổi, giờ đây cháu đã học lớp 10 trường Nga. Cháu học rất giỏi và khá chăm chỉ nhưng tiếng Việt của cháu không thạo. Cháu học bán trú, cứ 9 giờ sáng, giờ Moskva, cháu đến trường, 18 giờ mới về nhà. Cả gia đình cũng chỉ gặp nhau ở bữa cơm tối. Ăn xong, con trai phải học bài, cha mẹ đi làm suốt ngày về mệt cũng phải nghỉ sớm. Vậy là thời gian tiếp xúc với nhau quá ít. Tình trạng ấy kéo dài suốt năm này qua năm khác. Vậy là "giao lưu" tình cảm, văn hóa, ngôn ngữ... giữa cha mẹ và con cái cứ dần xa nhau.
Hiện Moskva đang có hàng ngàn trẻ em Việt Nam không biết hoặc biết quá ít tiếng Việt. Nguyên nhân là do ngay từ khi các cháu 2-3 tuổi, các bậc cha mẹ phải gửi trẻ hoặc thuê bảo mẫu người Nga. Chỉ người Nga mới có thể gọi bác sĩ, đưa các cháu đi bệnh viện nếu như chẳng may các cháu bị ốm bệnh đột xuất ...
Ông Châu Hồng Thuỷ, Chủ tịch Hội văn học nghệ thuật thuộc Hội người Việt Nam tại Nga cho biết, Hội của ông có khoảng trên 40 hội viên thường xuyên gửi tin, bài, ảnh. Hội có 02 ấn phẩm nhưng chỉ phát trên mạng. Tuy nhiên, các website đó cũng rất nghèo nàn, vừa thiếu tin tức (nhất là khu vực trong nước Việt Nam), vừa thiếu kinh phí. Những người Việt Nam ở Nga, mà chủ yếu tập trung tại Moskva, hiện đang rất mong được chăm lo và giúp đỡ về đời sống tinh thần để họ và cả thế hệ trẻ luôn gắn bó với quê cha, đất tổ.
Nguyễn Văn Chữ
