(TT&VH) - Thương Ưởng, mới lên làm tể tướng cho vua Tần, bèn dựng một cây gỗ dài ba trượng ở phía nam chợ của kinh đô, bố cáo rằng, ai có thể mang nó đến cái cửa phía bắc thì có mười lạng vàng. Dân lấy làm lạ, không ai dám mang đi sợ có mưu lừa.
Ưởng lại nói: “Ai có thể mang đi, thì cho năm mươi lạng!” Có một người mang, Ưởng liền cho năm mươi lạng để chứng tỏ mình không lừa dối. Dân chúng bảo nhau: “Quan Tể Tướng này lạ, nói là làm!” Từ đó, Thương Ưởng tạo được cảm hứng về niềm tin và pháp luật cho người nước Tần, khác rất nhiều với trước.
Có một người nọ, rất thích chim cảnh. Ông ta đi khắp nơi, thấy chim đẹp, chim hót hay, bao nhiêu tiền cũng mua không tiếc. Bắt đầu thấy hào hứng, hạnh phúc vì thỏa chí bình sinh. Nhưng một thời gian ngắn sau, thấy sáng nào chim cũng hót mỗi cái giọng ấy, điệu ấy, ông ta mất cảm hứng, ghét tiếng chim, liền thả hết, phá chuồng, mở toang vườn tược đón chim trời. Nhờ vậy mà ông ta lấy lại được niềm vui và tình yêu với chim.
Sau ngày Liên Xô tan rã, nước Nga lâm vào cảnh bê bối nhiều năm. Vị trí nước Nga sa sút. Trong bài diễn văn nhậm chức, Tổng thống Putin có một câu: “Tôi xin hứa sẽ làm cho nước Nga được kính trọng”. Một câu nói tự đáy lòng, điểm huyệt đúng vào tâm tư và sự tổn thương của đa số dân Nga, đã gây được một cảm hứng xã hội lớn lao, mở đầu một giai đoạn thịnh trị mới của nước Nga.
Dù một cá nhân không thể làm nên lịch sử, dù Thương Ưởng làm Tể Tướng mười năm đưa được nước Tần vào quỹ đạo tôn trọng pháp luật hay Putin vực uy tín nước Nga lên được như ngày nay không chỉ dựa vào một cái mẹo, một câu nói mà nhờ vào những chính sách cai trị đúng đắn, tài ba. Nhưng không thể phủ nhận những câu nói, những hành động ấn tượng (như mẹo khiêng cây gỗ) đã tạo ra một dấu ấn thúc đẩy xã hội.
Dân chúng nước ta rất hào hứng mở Tivi theo dõi các cuộc kỳ họp Quốc hội, những phát biểu làm rung động lòng người của các nhà lãnh đạo. Họ háo hức chờ những cái mới để tăng niềm tin, tăng cảm hứng công dân.
Chúng ta đang thiếu và rất cần những câu nói tận đáy lòng, những hành động, những sáng kiến tạo ra một cảm hứng xã hội lớn. Như chúng ta đã từng có, từng qua những phút huy hoàng của một Diên Hồng, một cuộc cách mạng Tháng Tám v.v., những câu nói, những giây phút “làm nên lịch sử”.
Ưởng lại nói: “Ai có thể mang đi, thì cho năm mươi lạng!” Có một người mang, Ưởng liền cho năm mươi lạng để chứng tỏ mình không lừa dối. Dân chúng bảo nhau: “Quan Tể Tướng này lạ, nói là làm!” Từ đó, Thương Ưởng tạo được cảm hứng về niềm tin và pháp luật cho người nước Tần, khác rất nhiều với trước.
Có một người nọ, rất thích chim cảnh. Ông ta đi khắp nơi, thấy chim đẹp, chim hót hay, bao nhiêu tiền cũng mua không tiếc. Bắt đầu thấy hào hứng, hạnh phúc vì thỏa chí bình sinh. Nhưng một thời gian ngắn sau, thấy sáng nào chim cũng hót mỗi cái giọng ấy, điệu ấy, ông ta mất cảm hứng, ghét tiếng chim, liền thả hết, phá chuồng, mở toang vườn tược đón chim trời. Nhờ vậy mà ông ta lấy lại được niềm vui và tình yêu với chim.
Sau ngày Liên Xô tan rã, nước Nga lâm vào cảnh bê bối nhiều năm. Vị trí nước Nga sa sút. Trong bài diễn văn nhậm chức, Tổng thống Putin có một câu: “Tôi xin hứa sẽ làm cho nước Nga được kính trọng”. Một câu nói tự đáy lòng, điểm huyệt đúng vào tâm tư và sự tổn thương của đa số dân Nga, đã gây được một cảm hứng xã hội lớn lao, mở đầu một giai đoạn thịnh trị mới của nước Nga.
Dù một cá nhân không thể làm nên lịch sử, dù Thương Ưởng làm Tể Tướng mười năm đưa được nước Tần vào quỹ đạo tôn trọng pháp luật hay Putin vực uy tín nước Nga lên được như ngày nay không chỉ dựa vào một cái mẹo, một câu nói mà nhờ vào những chính sách cai trị đúng đắn, tài ba. Nhưng không thể phủ nhận những câu nói, những hành động ấn tượng (như mẹo khiêng cây gỗ) đã tạo ra một dấu ấn thúc đẩy xã hội.
Dân chúng nước ta rất hào hứng mở Tivi theo dõi các cuộc kỳ họp Quốc hội, những phát biểu làm rung động lòng người của các nhà lãnh đạo. Họ háo hức chờ những cái mới để tăng niềm tin, tăng cảm hứng công dân.
Chúng ta đang thiếu và rất cần những câu nói tận đáy lòng, những hành động, những sáng kiến tạo ra một cảm hứng xã hội lớn. Như chúng ta đã từng có, từng qua những phút huy hoàng của một Diên Hồng, một cuộc cách mạng Tháng Tám v.v., những câu nói, những giây phút “làm nên lịch sử”.
Nguyễn Quang Thân
