(TT&VH Online) - Trong những ngày qua con suối Lẫu đỏ ngầu cuồn cuộn chảy đồng nghĩa với tâm trạng người dân xã Động Quan huyện Lục Yên "lẫu" ruột, "lẫu" gan do thiệt hại nặng nề về mưa lũ. Hôm nay nước trên sông, suối đã rút nhiều nhưng chứng tích của mưa lũ để lại trơ ra hàng trăm búi tre, gốc cây rừng cùng rác thải.
Những cục đá to hàng chục, hàng trăm tấn chẳng biết ở đâu lăn về nằm chềnh ềng giữa những cánh đồng lúa xanh tốt như trêu ngươi thứch thức sức lực của nhân dân. Hai bên bờ suối dọc tuyến quốc lộ 70 đất phù xa vẫn còn nhão nhoét. Nhân dân các trong xã Động Quan vẫn chưa hoàn hồn bởi cơn lũ dữ.
Hành trình về với Lục Yên chúng tôi phải vượt qua hàng chục điểm sạt lở trên tuyến quốc lộ 70 với khối lượng hàng ngàn m3, cây cối đổ kín có nơi chỉ đủ cho một chiếc xe ô tô đi qua. Nhìn cụ Nhữ Văn Thọ năm nay đã 77 tuổi, thương binh hạng 2/4 thôn 9 xã Động Quan, râu tóc bạc phơ đang xúc những xẻng đất nằng nề từ trong nhà đổ ra sân chúng tôi không nén nổi xúc động. Thấy có khách vào thăm, cụ dừng tay kể lại: Do sức khoẻ yếu lại thêm bệnh tật nên con cháu đưa cụ đi chữa bệnh, thấy trời mưa to, chiều 9/8 cụ đứng ngồi không yên nên xin các bác sĩ cho về nhà. Khi qua được chiếc cầu treo D9 về nhà thì ngay trong đêm đó lũ dữ đổ về. Hai cụ già năm này đã ngoài 70 tuổi chỉ biết cuống cuồng chạy lũ. Toàn bộ tài sản trong nhà, hơn 10 tạ lúa và ngô, 3 con lợn bà cụ vừa cho chúng ăn lúc chiều tối trong giây lát con rồng nước đã cuốn trôi toàn bộ. Hiện tại cả gia cảnh 2 cụ già đã hết đồ ăn, nước uống. Hôm nay nước rút đi, con cháu và bà con dân bản đã huy động hơn 30 người đến dựng lại nhà cho cụ Thọ và cứu giúp các gia đình khác khắc phục hậu quả sau cơn lũ.
Bỏ dép lại gửi nhà dân, chúng tôi đi bộ dọc bìa rừng tìm về Làng Đươn, nơi có 100% đồng bào dân tộc Dao trắng với gần 40 hộ dân sinh sống để giúp đỡ nhân dân khắc phục hậu quả. Bác Lương Đình Liễu, Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc xã vừa cầm tàu lá cọ dựng lại nhà cho anh Triệu Trung Nam vừa nói: Tôi đã sống ở đây gần trọn cuộc đời nhưng hơn 50 năm qua chưa bao giờ chứng kiến trận lũ lớn như vậy. Trong đêm 9/8 nước lũ đổ về ầm ầm xé lát màn đêm quét sạch bản làng, tài sản của nhân dân và anh Bàn Văn Quân ở thôn 6 đã bị thiệt mạng vì sập đất lấp kín cả nhà. Cả thôn Làng Đươn này đã có 3 nhà bị đổ sập hoàn toàn 6 nhà khác bị hư hỏng nặng, nhiều gia đình đang lâm vào cảnh "màn trời chiếu đất". Bác Kiều Duy Long thôn 9 đã bật khóc kêu trời khi những thùng mì tôm và nước uống vừa được các tổ chức xã hội đem đến cứu trợ gia đình. Được biết, xã Động Quan có 16 thôn bản, người dân nơi đây chủ yếu là đồng bào dân tộc Dao, Tày, Nùng chiếm trên 70%, còn lại là các dân tộc khác; đời sống người gân rất khó khăn. Toàn xã có trên 6.000 nhân khẩu với 1.250 lóc nhà nhưng trận lũ quét những ngày qua đã làm sập và hư hỏng hơn 20 nhà, trên 50 ha lúa bị vùi lấp, đường giao thông liên thôn trong xã bị sạt lở, ách tắc, chiếc cầu treo D9 vừa được huyện Lục Yên cho tu sửa với kinh phí 20 triệu đồng trong năm 2007 đã bị nước lũ cuốn trôi nên 6 thôn nằm bên kia suối Lẫu bây giờ đi lại hết sức khó khăn, giao thông ách tắc. Trường tiểu học Vừ A Dính của xã bị mưa lũ vùi lấp ngập tràn bùn đất chưa thể khắc phục được trong ngày một, ngày hai mà năm học mới đã đến gần, ước thiệt hại về kinh tế cho nhân dân trong xã trên 5 tỷ đồng.
Không riêng gì Động Quan, các xã Tân Lĩnh, An Lạc, Khánh Hoà... cũng chịu chung số phận với cơn đại "hồng thuỷ" gây ra. Hiện tại, ở xã An Lạc có một cháu bé bị nước lũ cuốn trôi đêm 9/8 đến nay vẫn chưa tìm thấy, lực lượng tìm kiếm cứu nạn của huyện Lục Yên đã huy động tổng lực để tìm kiếm nhưng vẫn chưa có kết quả. Cơn lũ đi qua để lại thiệt hại cho Lục Yên rất nặng nề: Đến ngày 13/8, toàn huyện đã có 7 người chết, 12 bị thương, 79 ngôi nhà bị đổ sập, lũ cuốn trôi; nhà bị hư hỏng nặng 18 ngôi, trên 560 ha lúa và hoa màu bị mưa lũ vùi lấp, các công trình như điện, giao thông, thuỷ lợi thiệt hại nặng nề ước tính lến tới hàng chục tỷ đồng. Trước những mất mát to lớn, UBND tỉnh Yên Bái đã viện trợ cho huyện 10 tấn gạo, Ban thường vụ huyện uỷ Lục Yên cũng đã quyết định trích 200 triệu đồng từ nguồn dự phòng ngân sách của huyện mua 10 tấn gạo hỗ trợ những gia đình bị mất trắng tài sản mỗi khẩu 15kg và mỗi hộ bị mất nhà 1 triệu đồng. Đối với những gia đình không may có người chết hỗ trợ 3 triệu đồng/người, người bị thương 1 triệu đồng, nhà bị đổ sập hoàn toàn trôi mất tài sản 5 triệu đồng. Đến nay các tổ chức xã hội cũng đã tổ chức cứu trợ tiền, mì ăn liền, gạo, nước uống... cho các gia đình bị thiệt hại. Vận động mỗi cán bộ, công nhân viên chức, cơ quan đơn vị, các doanh nghiệp trên địa bàn ủng hộ tối thiểu mỗi người 1 ngày lương để giúp đỡ những gia đình gặp hoạn nạn do mưa lũ.
Cho đến chiều 13/8, trên tuyến quốc lộ 70 thuộc địa bàn huyện Lục Yên đường đã thông xe, những điểm sạt lở bước đầu đã được khắc phục. Các ngành như công an, quân đội vẫn tiếp tục giúp nhân dân khắc phục hậu quả mưa lũ. Ngành bưu chính viễn thông đang thực hiện các biện pháp cấp bách cho đấu nối lại các tuyến đường dây liên lạc để thông tin không bị giãn đoạn. Ở những nơi bị mất điện do cột điện bị đổ gãy ở xã Động Quan sớm được khắc phục bằng cách đấu nối từng phần, tổ chức chôn lại cột điện cao thế và hạ thế để giúp nhân dân sớm có điện trở lại, khôi phục sản xuất. Các công trình thuỷ lợi, lúa và hoa màu bị thiệt hại do đất đá vùi lấp sẽ chuyển sang trồng ngô đông để đảm bảo an ninh lương thực.
Rời Động Quan, trời đã hửng nắng nhưng những cảnh tượng hãi hùng về cơn đại hồng thuỷ chắc sẽ không bao giờ phai nhạt trong trí nhớ những trẻ em vùng cao. Trên đường trở về thành phố, chúng tôi bắt gặp những chiếc xe tải nhẹ vẫn đang chuyển hàng cứu trợ của tỉnh giúp nhân dân các dân tộc Lục Yên khắc phục hậu quả mưa lũ./.
Những cục đá to hàng chục, hàng trăm tấn chẳng biết ở đâu lăn về nằm chềnh ềng giữa những cánh đồng lúa xanh tốt như trêu ngươi thứch thức sức lực của nhân dân. Hai bên bờ suối dọc tuyến quốc lộ 70 đất phù xa vẫn còn nhão nhoét. Nhân dân các trong xã Động Quan vẫn chưa hoàn hồn bởi cơn lũ dữ.
Ông Nhữ Văn Thọ 77 tuổi, thương binh 2/4 thôn 9 xã Động Quan vẫn chưa hết bàng hoàng về cơn đại hồng thuỷ đêm 9/8.
Hành trình về với Lục Yên chúng tôi phải vượt qua hàng chục điểm sạt lở trên tuyến quốc lộ 70 với khối lượng hàng ngàn m3, cây cối đổ kín có nơi chỉ đủ cho một chiếc xe ô tô đi qua. Nhìn cụ Nhữ Văn Thọ năm nay đã 77 tuổi, thương binh hạng 2/4 thôn 9 xã Động Quan, râu tóc bạc phơ đang xúc những xẻng đất nằng nề từ trong nhà đổ ra sân chúng tôi không nén nổi xúc động. Thấy có khách vào thăm, cụ dừng tay kể lại: Do sức khoẻ yếu lại thêm bệnh tật nên con cháu đưa cụ đi chữa bệnh, thấy trời mưa to, chiều 9/8 cụ đứng ngồi không yên nên xin các bác sĩ cho về nhà. Khi qua được chiếc cầu treo D9 về nhà thì ngay trong đêm đó lũ dữ đổ về. Hai cụ già năm này đã ngoài 70 tuổi chỉ biết cuống cuồng chạy lũ. Toàn bộ tài sản trong nhà, hơn 10 tạ lúa và ngô, 3 con lợn bà cụ vừa cho chúng ăn lúc chiều tối trong giây lát con rồng nước đã cuốn trôi toàn bộ. Hiện tại cả gia cảnh 2 cụ già đã hết đồ ăn, nước uống. Hôm nay nước rút đi, con cháu và bà con dân bản đã huy động hơn 30 người đến dựng lại nhà cho cụ Thọ và cứu giúp các gia đình khác khắc phục hậu quả sau cơn lũ.
Bỏ dép lại gửi nhà dân, chúng tôi đi bộ dọc bìa rừng tìm về Làng Đươn, nơi có 100% đồng bào dân tộc Dao trắng với gần 40 hộ dân sinh sống để giúp đỡ nhân dân khắc phục hậu quả. Bác Lương Đình Liễu, Chủ tịch Mặt trận Tổ quốc xã vừa cầm tàu lá cọ dựng lại nhà cho anh Triệu Trung Nam vừa nói: Tôi đã sống ở đây gần trọn cuộc đời nhưng hơn 50 năm qua chưa bao giờ chứng kiến trận lũ lớn như vậy. Trong đêm 9/8 nước lũ đổ về ầm ầm xé lát màn đêm quét sạch bản làng, tài sản của nhân dân và anh Bàn Văn Quân ở thôn 6 đã bị thiệt mạng vì sập đất lấp kín cả nhà. Cả thôn Làng Đươn này đã có 3 nhà bị đổ sập hoàn toàn 6 nhà khác bị hư hỏng nặng, nhiều gia đình đang lâm vào cảnh "màn trời chiếu đất". Bác Kiều Duy Long thôn 9 đã bật khóc kêu trời khi những thùng mì tôm và nước uống vừa được các tổ chức xã hội đem đến cứu trợ gia đình. Được biết, xã Động Quan có 16 thôn bản, người dân nơi đây chủ yếu là đồng bào dân tộc Dao, Tày, Nùng chiếm trên 70%, còn lại là các dân tộc khác; đời sống người gân rất khó khăn. Toàn xã có trên 6.000 nhân khẩu với 1.250 lóc nhà nhưng trận lũ quét những ngày qua đã làm sập và hư hỏng hơn 20 nhà, trên 50 ha lúa bị vùi lấp, đường giao thông liên thôn trong xã bị sạt lở, ách tắc, chiếc cầu treo D9 vừa được huyện Lục Yên cho tu sửa với kinh phí 20 triệu đồng trong năm 2007 đã bị nước lũ cuốn trôi nên 6 thôn nằm bên kia suối Lẫu bây giờ đi lại hết sức khó khăn, giao thông ách tắc. Trường tiểu học Vừ A Dính của xã bị mưa lũ vùi lấp ngập tràn bùn đất chưa thể khắc phục được trong ngày một, ngày hai mà năm học mới đã đến gần, ước thiệt hại về kinh tế cho nhân dân trong xã trên 5 tỷ đồng.
Nhân dân trong làng Khe Đươn giúp gia đình anh Triệu Trung Nam dựng lại nhà của do mưa lũ làm đổ sập
Không riêng gì Động Quan, các xã Tân Lĩnh, An Lạc, Khánh Hoà... cũng chịu chung số phận với cơn đại "hồng thuỷ" gây ra. Hiện tại, ở xã An Lạc có một cháu bé bị nước lũ cuốn trôi đêm 9/8 đến nay vẫn chưa tìm thấy, lực lượng tìm kiếm cứu nạn của huyện Lục Yên đã huy động tổng lực để tìm kiếm nhưng vẫn chưa có kết quả. Cơn lũ đi qua để lại thiệt hại cho Lục Yên rất nặng nề: Đến ngày 13/8, toàn huyện đã có 7 người chết, 12 bị thương, 79 ngôi nhà bị đổ sập, lũ cuốn trôi; nhà bị hư hỏng nặng 18 ngôi, trên 560 ha lúa và hoa màu bị mưa lũ vùi lấp, các công trình như điện, giao thông, thuỷ lợi thiệt hại nặng nề ước tính lến tới hàng chục tỷ đồng. Trước những mất mát to lớn, UBND tỉnh Yên Bái đã viện trợ cho huyện 10 tấn gạo, Ban thường vụ huyện uỷ Lục Yên cũng đã quyết định trích 200 triệu đồng từ nguồn dự phòng ngân sách của huyện mua 10 tấn gạo hỗ trợ những gia đình bị mất trắng tài sản mỗi khẩu 15kg và mỗi hộ bị mất nhà 1 triệu đồng. Đối với những gia đình không may có người chết hỗ trợ 3 triệu đồng/người, người bị thương 1 triệu đồng, nhà bị đổ sập hoàn toàn trôi mất tài sản 5 triệu đồng. Đến nay các tổ chức xã hội cũng đã tổ chức cứu trợ tiền, mì ăn liền, gạo, nước uống... cho các gia đình bị thiệt hại. Vận động mỗi cán bộ, công nhân viên chức, cơ quan đơn vị, các doanh nghiệp trên địa bàn ủng hộ tối thiểu mỗi người 1 ngày lương để giúp đỡ những gia đình gặp hoạn nạn do mưa lũ.
Cho đến chiều 13/8, trên tuyến quốc lộ 70 thuộc địa bàn huyện Lục Yên đường đã thông xe, những điểm sạt lở bước đầu đã được khắc phục. Các ngành như công an, quân đội vẫn tiếp tục giúp nhân dân khắc phục hậu quả mưa lũ. Ngành bưu chính viễn thông đang thực hiện các biện pháp cấp bách cho đấu nối lại các tuyến đường dây liên lạc để thông tin không bị giãn đoạn. Ở những nơi bị mất điện do cột điện bị đổ gãy ở xã Động Quan sớm được khắc phục bằng cách đấu nối từng phần, tổ chức chôn lại cột điện cao thế và hạ thế để giúp nhân dân sớm có điện trở lại, khôi phục sản xuất. Các công trình thuỷ lợi, lúa và hoa màu bị thiệt hại do đất đá vùi lấp sẽ chuyển sang trồng ngô đông để đảm bảo an ninh lương thực.
Rời Động Quan, trời đã hửng nắng nhưng những cảnh tượng hãi hùng về cơn đại hồng thuỷ chắc sẽ không bao giờ phai nhạt trong trí nhớ những trẻ em vùng cao. Trên đường trở về thành phố, chúng tôi bắt gặp những chiếc xe tải nhẹ vẫn đang chuyển hàng cứu trợ của tỉnh giúp nhân dân các dân tộc Lục Yên khắc phục hậu quả mưa lũ./.
Nguyễn Viết Tôn
