(TT&VH) - Trong khi chưa giải được “bài toán mưu sinh” cho những người sống bằng nghề chạy xe ba gác, xe tự chế, thì TP.HCM lại phải tiếp tục lo thêm “cần câu cơm” cho những người nghèo khi TP cấm bán hàng rong trên một số tuyến đường.
Và câu chuyện xây dựng “năm thực hiện nếp sống văn minh đô thị” của TP.HCM lại đặt ra nhiều vấn đề đáng bàn dưới góc độ quản lý. Đã khá nhiều người hoài nghi và cũng nhiều người đặt vấn đề thẳng thắn: Phải chăng, TP.HCM đang quản lý theo kiểu “xây nhà từ nóc”, thiếu tính toán và không có lộ trình?
Chủ trương xây dựng một thành phố văn minh, sạch đẹp là không sai và chưa bao giờ là câu chuyện cũ. Nhưng xây dựng như thế nào, xây dựng ra sao, thời điểm nào... là cả một vấn đề cần xem xét một cách thấu đáo, căn cơ. Cụ thể, TP.HCM đã chọn 3 vấn đề làm trọng tâm để triển khai cho năm “Thực hiện năm xây dựng nếp sống văn minh đô thị”. Đó là trật tự giao thông, ứng xử nơi công cộng và xây dựng môi trường sống ở khu dân cư... Với nhiều chiến dịch tuyên truyền rầm rộ, bước đầu đã cho thấy những thay đổi trong ý thức của nhiều bộ phận dân cư.
Tuy nhiên, TP.HCM đã đạt được kết quả gì ngoài “ ý thức của người dân đã bước đầu thay đổi?”. Tại cuộc họp của Ban chỉ đạo thực hiện nếp sống văn minh đô thị TP.HCM tháng 6 vừa qua, các thành viên Ban chỉ đạo phải thừa nhận kết quả thực hiện chưa cao.
* Ra đường gặp... lô cốt
Câu nói này trở thành câu cửa miệng của người dân thành phố khi có việc phải ra đường. Ngày càng nhiều con đường bị xới tung lên và trở thành công trường xây dựng ngay trong lòng thành phố. Hàng trăm hàng rào chắn, án ngữ giữa đường làm cho con đường vốn hẹp càng hẹp thêm.
Sở GTCC TP.HCM cho biết, hiện TP đã có 107 điểm rào chắn chiếm dụng mặt đường trên 77 tuyến, với 25 nhà thầu thi công. Trong đó, nhiều công trình đào đường thuộc dự án vệ sinh môi trường TP chiếm trên 70% điểm rào chắn, dự án cải thiện môi trường nước TP chiếm trên 29,8% số điểm rào chắn.
Tuy nhiên, từ nay đến cuối năm 2008 TP sẽ đào thêm 81 tuyến đường với tổng chiều dài dự kiến 93km, trong đó có nhiều trục đường giao thông chính. Như vậy, diện tích mặt đường dành cho giao thông tiếp tục bị thu hẹp, người dân cũng chỉ biết ngửa cổ kêu trời, tìm cách di chuyển được đã khó, chứ nói gì đến đi lại sao cho văn minh! Đào đường, sửa chữa là cần thiết, nhưng cần chuẩn bị kĩ càng để thời gian thi công ngắn, nhanh ít làm ách tắc giao thông.
Chưa hết, chỉ một cơn mưa đã “nhấn chìm” toàn TP trong ngày 1/8 vừa qua. Điều đáng chú ý, nguyên nhân chính gây ngập lại chính từ việc thi công các dự án là cải thiện môi trường nước, vệ sinh môi trường và nâng cấp đô thị. Tại các điểm ngập cố hữu như tuyến đường Cô Bắc, Cô Giang, quận 1; Phan Đình Phùng, quận Phú Nhuận; Nguyễn Hữu Cảnh, Đinh Bộ Lĩnh quận Bình Thạnh; khu vực vòng xoay Cây Gõ, quận 11… đường đã biến thành sông, nước dâng trên mặt đường từ 30 - 50cm, thậm chí có nơi đến 80cm. Hàng ngàn người dân phải đẩy bì bõm, dò dẫm lội từng bước trong dòng nước mưa pha với nước cống tràn lên đen ngòm.
Những tuyến đường trung tâm, “mặt tiền” của TP trước đây hiếm khi xảy ra ngập như đường Trần Hưng Đạo, Nguyễn Huệ thì lúc này không thoát khỏi tình trạng ngập nặng. Không còn nhìn thấy đường để đi, nước ngập lưng bánh xe, rác nổi lềnh bềnh, xe máy chạy trên những tuyến đường ngập nặng đồng loạt chết máy. Hàng loạt ô tô đậu hai bên rìa đường không kip tháo chạy, tài xế đành ngồi nhìn nước từ từ chảy vào xe.
Sau đợt ngập, nguyên nhân được các nhà chuyên môn đưa ra là do việc thi công Dự án đại lộ Đông - Tây và cải thiện môi trường nước thành phố. Dự án vệ sinh môi trường đã để bao cát, bùn đất hoặc đóng cọc làm thu hẹp, bít cửa xả gây ách tắc dòng chảy, ngập nước phía thượng lưu mà đã nhiều lần Sở Giao thông công chính có văn bản nhắc nhở, thậm chí là cảnh cáo đối với giám đốc một số ban quản lý dự án nêu trên, nhưng kết quả thì chỉ bằng không.
* Sẽ thêm nhiều tuyến đường cấm bán hàng rong
Theo chủ trương, TP.HCM sẽ có 53 tuyến đường cấm bán hàng rong, trong đó TP sẽ đầu tư kinh phí nâng cấp 15 tuyến đường khang trang, sạch đẹp, 38 tuyến đường còn lại do cấp quận huyện tự chọn và đầu tư. Các tuyến đường nói trên sẽ không được phép bán hàng rong, điều này đồng nghĩa với thói quen mua bán trên vỉa hè sẽ dần chấm dứt. 4 tuyến đường của quận 1 là Lê Duẩn, Lê Lợi, Đồng Khởi và Nguyễn Huệ sẽ áp dụng lệnh cấm từ 1/8, các tuyến đường còn lại đang trong quá trình vận động người dân.
Điều đáng quan tâm nhất là: nếu cấm bán hàng rong những người nghèo kiếm sống bằng nghề này sẽ làm gì để mưu sinh, hay sẽ chạy sang tuyến khác chưa cấm để bán?
Theo Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thị Thu Hà, TP sẽ tổ chức lấy ý kiến của người dân trước khi ra quyết định. Cách làm của TP là không áp dụng đại trà mà sẽ thí điểm trên một số tuyến đường mẫu, sau đó, rút kinh nghiệm để nhân rộng. Đối với một số trường hợp buôn bán trên vỉa hè sẽ được các quận, huyện quy hoạch đúng nơi quy định, đảm bảo vệ sinh môi trường, văn minh đô thị. Khi áp dụng lệnh cấm, thành phố sẽ đảm bảo người dân không bị ảnh hưởng đến cuộc sống. Để làm được điều này, thành phố chỉ đạo cho các sở, ngành, quận huyện lên kế hoạch hỗ trợ người dân chuyển đổi nghề.
Tuy nhiên, nhiều người vẫn tỏ ra hoài nghi về tính khả thi của việc hỗ trợ này, bởi trước đó, câu chuyện hậu mưu sinh cho người nghèo của việc cấm xe ba gác, xe tự chế vẫn chưa có hồi kết. Cụ thể, trên địa bàn thành phố, hiện có hơn 2.000 hộ nghèo sinh sống dựa vào xe ba bánh, đã được địa phương hỗ trợ, giải quyết chuyển đổi nghề nghiệp. Nhưng hiện vẫn còn mười mấy ngàn hộ dân chưa được giải quyết, hy vọng việc hỗ trợ, giải quyết việc làm cho người bán hàng rong sẽ làm một cách hiệu quả hơn.
Theo ông Lê Hiếu Đằng, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc TP. HCM chỉ nên cấm một số tuyến đường trung tâm, còn lại phải có kế hoạch triển khai thật kỹ và thận trọng, tránh tình trạng “bắt cóc bỏ đĩa”.
Bài 2: Lúng túng, thiếu lộ trình
Và câu chuyện xây dựng “năm thực hiện nếp sống văn minh đô thị” của TP.HCM lại đặt ra nhiều vấn đề đáng bàn dưới góc độ quản lý. Đã khá nhiều người hoài nghi và cũng nhiều người đặt vấn đề thẳng thắn: Phải chăng, TP.HCM đang quản lý theo kiểu “xây nhà từ nóc”, thiếu tính toán và không có lộ trình?
Chủ trương xây dựng một thành phố văn minh, sạch đẹp là không sai và chưa bao giờ là câu chuyện cũ. Nhưng xây dựng như thế nào, xây dựng ra sao, thời điểm nào... là cả một vấn đề cần xem xét một cách thấu đáo, căn cơ. Cụ thể, TP.HCM đã chọn 3 vấn đề làm trọng tâm để triển khai cho năm “Thực hiện năm xây dựng nếp sống văn minh đô thị”. Đó là trật tự giao thông, ứng xử nơi công cộng và xây dựng môi trường sống ở khu dân cư... Với nhiều chiến dịch tuyên truyền rầm rộ, bước đầu đã cho thấy những thay đổi trong ý thức của nhiều bộ phận dân cư.
Những con đường nham nhở
Tuy nhiên, TP.HCM đã đạt được kết quả gì ngoài “ ý thức của người dân đã bước đầu thay đổi?”. Tại cuộc họp của Ban chỉ đạo thực hiện nếp sống văn minh đô thị TP.HCM tháng 6 vừa qua, các thành viên Ban chỉ đạo phải thừa nhận kết quả thực hiện chưa cao.
* Ra đường gặp... lô cốt
Câu nói này trở thành câu cửa miệng của người dân thành phố khi có việc phải ra đường. Ngày càng nhiều con đường bị xới tung lên và trở thành công trường xây dựng ngay trong lòng thành phố. Hàng trăm hàng rào chắn, án ngữ giữa đường làm cho con đường vốn hẹp càng hẹp thêm.
Sở GTCC TP.HCM cho biết, hiện TP đã có 107 điểm rào chắn chiếm dụng mặt đường trên 77 tuyến, với 25 nhà thầu thi công. Trong đó, nhiều công trình đào đường thuộc dự án vệ sinh môi trường TP chiếm trên 70% điểm rào chắn, dự án cải thiện môi trường nước TP chiếm trên 29,8% số điểm rào chắn.
Tuy nhiên, từ nay đến cuối năm 2008 TP sẽ đào thêm 81 tuyến đường với tổng chiều dài dự kiến 93km, trong đó có nhiều trục đường giao thông chính. Như vậy, diện tích mặt đường dành cho giao thông tiếp tục bị thu hẹp, người dân cũng chỉ biết ngửa cổ kêu trời, tìm cách di chuyển được đã khó, chứ nói gì đến đi lại sao cho văn minh! Đào đường, sửa chữa là cần thiết, nhưng cần chuẩn bị kĩ càng để thời gian thi công ngắn, nhanh ít làm ách tắc giao thông.
Chưa hết, chỉ một cơn mưa đã “nhấn chìm” toàn TP trong ngày 1/8 vừa qua. Điều đáng chú ý, nguyên nhân chính gây ngập lại chính từ việc thi công các dự án là cải thiện môi trường nước, vệ sinh môi trường và nâng cấp đô thị. Tại các điểm ngập cố hữu như tuyến đường Cô Bắc, Cô Giang, quận 1; Phan Đình Phùng, quận Phú Nhuận; Nguyễn Hữu Cảnh, Đinh Bộ Lĩnh quận Bình Thạnh; khu vực vòng xoay Cây Gõ, quận 11… đường đã biến thành sông, nước dâng trên mặt đường từ 30 - 50cm, thậm chí có nơi đến 80cm. Hàng ngàn người dân phải đẩy bì bõm, dò dẫm lội từng bước trong dòng nước mưa pha với nước cống tràn lên đen ngòm.
Những tuyến đường trung tâm, “mặt tiền” của TP trước đây hiếm khi xảy ra ngập như đường Trần Hưng Đạo, Nguyễn Huệ thì lúc này không thoát khỏi tình trạng ngập nặng. Không còn nhìn thấy đường để đi, nước ngập lưng bánh xe, rác nổi lềnh bềnh, xe máy chạy trên những tuyến đường ngập nặng đồng loạt chết máy. Hàng loạt ô tô đậu hai bên rìa đường không kip tháo chạy, tài xế đành ngồi nhìn nước từ từ chảy vào xe.
Sau đợt ngập, nguyên nhân được các nhà chuyên môn đưa ra là do việc thi công Dự án đại lộ Đông - Tây và cải thiện môi trường nước thành phố. Dự án vệ sinh môi trường đã để bao cát, bùn đất hoặc đóng cọc làm thu hẹp, bít cửa xả gây ách tắc dòng chảy, ngập nước phía thượng lưu mà đã nhiều lần Sở Giao thông công chính có văn bản nhắc nhở, thậm chí là cảnh cáo đối với giám đốc một số ban quản lý dự án nêu trên, nhưng kết quả thì chỉ bằng không.
* Sẽ thêm nhiều tuyến đường cấm bán hàng rong
Theo chủ trương, TP.HCM sẽ có 53 tuyến đường cấm bán hàng rong, trong đó TP sẽ đầu tư kinh phí nâng cấp 15 tuyến đường khang trang, sạch đẹp, 38 tuyến đường còn lại do cấp quận huyện tự chọn và đầu tư. Các tuyến đường nói trên sẽ không được phép bán hàng rong, điều này đồng nghĩa với thói quen mua bán trên vỉa hè sẽ dần chấm dứt. 4 tuyến đường của quận 1 là Lê Duẩn, Lê Lợi, Đồng Khởi và Nguyễn Huệ sẽ áp dụng lệnh cấm từ 1/8, các tuyến đường còn lại đang trong quá trình vận động người dân.
Điều đáng quan tâm nhất là: nếu cấm bán hàng rong những người nghèo kiếm sống bằng nghề này sẽ làm gì để mưu sinh, hay sẽ chạy sang tuyến khác chưa cấm để bán?
Theo Phó chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thị Thu Hà, TP sẽ tổ chức lấy ý kiến của người dân trước khi ra quyết định. Cách làm của TP là không áp dụng đại trà mà sẽ thí điểm trên một số tuyến đường mẫu, sau đó, rút kinh nghiệm để nhân rộng. Đối với một số trường hợp buôn bán trên vỉa hè sẽ được các quận, huyện quy hoạch đúng nơi quy định, đảm bảo vệ sinh môi trường, văn minh đô thị. Khi áp dụng lệnh cấm, thành phố sẽ đảm bảo người dân không bị ảnh hưởng đến cuộc sống. Để làm được điều này, thành phố chỉ đạo cho các sở, ngành, quận huyện lên kế hoạch hỗ trợ người dân chuyển đổi nghề.
Tuy nhiên, nhiều người vẫn tỏ ra hoài nghi về tính khả thi của việc hỗ trợ này, bởi trước đó, câu chuyện hậu mưu sinh cho người nghèo của việc cấm xe ba gác, xe tự chế vẫn chưa có hồi kết. Cụ thể, trên địa bàn thành phố, hiện có hơn 2.000 hộ nghèo sinh sống dựa vào xe ba bánh, đã được địa phương hỗ trợ, giải quyết chuyển đổi nghề nghiệp. Nhưng hiện vẫn còn mười mấy ngàn hộ dân chưa được giải quyết, hy vọng việc hỗ trợ, giải quyết việc làm cho người bán hàng rong sẽ làm một cách hiệu quả hơn.
Theo ông Lê Hiếu Đằng, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc TP. HCM chỉ nên cấm một số tuyến đường trung tâm, còn lại phải có kế hoạch triển khai thật kỹ và thận trọng, tránh tình trạng “bắt cóc bỏ đĩa”.
Bài 2: Lúng túng, thiếu lộ trình
Quang Tùng
