(TT&VH Online) - Một báo cáo công khai và được coi là chi tiết nhất từ trước đến nay của Kiểm toán Nhà nước (KTNN) vừa được công bố hôm qua 1/7. Đây là kết quả kiểm toán 2007 về niên độ ngân sách 2006 và kết quả thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán của KTNN.
Thu ngân sách: kiến nghị tăng thu 2.764 tỷ đồng
|
Tại Bộ GD&ĐT có 16/22 đơn vị trực thuộc thu học phí vượt mức quy định 27,77 tỉ đồng, cá biệt có trường ĐH Cần Thơ còn thu học phí của học sinh ngành sư phạm (đối tượng không phải nộp học phí) với số tiền năm 2006 là 1,9 tỷ đồng. Một số tỉnh vốn đầu tư cho giáo dục lại giao thấp hơn so với kế hoạch: Tuyên Quang chỉ bố trí 24%, Long An 60%... |
Tình trạng kê khai thuế sai, hạch toán thiếu doanh thu chịu thuế... có chiều hướng giảm với 428 tỷ đồng so với 1.280 tỷ đồng năm 2006. Đứng top 3 trong số này là Tổng Công ty (TCT) Cao su VN 132 tỷ, NH Công thương VN 71 tỷ và TCT Rượu bia NGK Hà Nội 41 tỷ đồng.
Thất thu ngân sách vẫn còn lớn. Kiểm toán hồ sơ thuế của 470 doanh nghiệp tại cơ quan thuế 29 tỉnh đã cho thấy khoản nộp NSNN phải tăng thêm là 237 tỷ đồng.
Một số địa phương được kiểm toán chưa kịp thời thu nộp NSNN các khoản thu có liên quan đến nhà đất, xác định chưa đúng diện tích được miễn giảm, xác định giá không đúng quy định... tăng hơn so với báo cáo của cơ quan thuế là 848 tỷ đồng. Dẫn đầu là TP.HCM với 500 tỷ, Long An 127 tỷ, Vĩnh Long 76 tỷ. Một số địa phương được kiểm toán chưa nộp 474 tỷ đồng tiền nợ đọng sử dụng đất, dẫn đầu là Bắc Giang 187 tỷ, Vĩnh Phúc 145 tỷ, Nam Định 62 tỷ...
Nợ đọng thuế ngoài số nợ luân chuyển gần 5.000 tỷ thì số nợ đọng đến cuối 2006 là gần 4.000 tỷ (nợ không có khả năng thu hồi 2.148 tỷ và nợ chờ xử lý 1.752 tỷ), bằng 2,8% tổng thu nội địa do ngành thuế quản lý, nhưng có chiều hướng giảm khi tỉ lệ này năm 2005 là 3,2% và 2004 là 5,9%. Nợ quá hạn chuyên thu cũng giảm 5,6% so với 2005 (còn 3.170 tỷ) , nợ tạm thu quá hạn giảm 59,6% (còn 1.697 tỷ).
Qua những phát hiện này, KTNN kiến nghị tăng thu NSNN 2.764 tỷ, trong đó riêng thuế nội địa lên tới 794 tỷ đồng.
Chi ngân sách: kiến nghị giảm chi 1.244 tỷ đồng
Về chi NSNN, các bộ ngành địa phương sử dụng tới 18.515 tỷ cho quản lý hành chính, tăng 1.590 tỷ (9,4%) so với dự toán, nhưng đã giảm hơn so với 2005 (vượt 42%). Đây là điểm “được” duy nhất của chi NSNN.
Mặt trái của chi NSNN cho thấy, tình trạng ghi kế hoạch vốn cho các công trình dự án chưa có quyết định đầu tư diễn ra rất phổ biến: Kiên Giang 30, Vĩnh Phúc 95, Thái Bình 37, Đà Nẵng 35, Hải Dương 30, Ninh Thuận 27... khiến việc giải ngân vốn chậm và bị động trong triển khai đầu tư. Riêng TP.HCM giao dự toán chi đầu tư thấp hơn số được giao lên tới 1.695 tỷ. Bên cạnh đó là phân bổ sai nội dung, mục tiêu, đối tượng thụ hưởng của các chương trình; giao kinh phí chậm, lập và phân bổ kế hoạch không sát thực tế, không đảm báo căn cứ pháp lý, dàn trải và “băm nhỏ” kinh phí...
Công tác khảo sát chọn địa điểm xây dựng và nghiên cứu sự cần thiết phải đầu tư, quy mô đầu tư hạn chế nên phải ngừng nghiên cứu khả thi gây lãng phí lớn. Tháp Đài THVN gần 4 tỷ đồng; dự án cơ sở hạ tầng nông thôn cấp nước sinh hoạt khảo sát không kỹ nên... không tìm thấy nguồn nước ngầm đã phải ngừng thi công gây lãng phí tại Sơn La, Phú Thọ. Dự án đầu tư tu bổ nâng cấp Nhà hát Lớn HN điều chỉnh thiết kế chi tiết tới 212 lần; thiết kế cọc khoan nhồi không đủ tiêu chuẩn tại dự án TT đào tạo trường ĐHKTQD gây lãng phí “nhẹ nhàng” 1,3 tỷ; dự án đường HCM (km 93 + 900 – km94 + 500) đã làm xong phải phá đi làm lại do vi phạm hành lang an toàn lưới điện 500Kv; dự án Kho lưu trữ Đội Cấn điều chỉnh từ 21 tỷ lên 96 tỷ, tăng 355%; chỉ riêng TP.HCM năm 2006 đã có tới 2.574 dự án phải điều chỉnh tổng mức đầu tư.
Các TCty Nhà nước và các tổ chức tài chính – ngân hàng: 10% thua lỗ
Năm 2007 đã tiến hành kiểm toán 225/385 doanh nghiệp thành viên thuộc 19 TCty nhà nước, trong số này chỉ có 23 doanh nghiệp kinh doanh thua lỗ (10,22%), chủ yếu là các đơn vị trong lĩnh vực xây dựng. Tổng lợi nhuận trước thuế đạt 7.650 tỷ, đóng góp nhiều cho NSNN. Trong số làm ăn thua lỗ không có xăng dầu! TCty Xăng dầu VN đạt 682,84 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, trong đó riêng lợi nhuận mặt hàng xăng là 79,9 tỷ đồng. Đánh giá chung, cơ bản các TCty đã bảo toàn và phát triển vốn, trừ TCty Xây dựng Trường Sơn lỗ 40 tỷ, TCty Sông Hồng lỗ 17 tỷ, chủ yếu do giá nguyên, nhiên liệu đầu vào tăng làm tăng giá thành sản phẩm. Tuy nhiên, nợ phải thu đến cuối 2006 là 25.102 tỷ, tổng số nợ phải trả là 65.799 tỷ đồng. Trong số này TCty Xăng dầu VN phải thu 5.177 tỷ, phải trả 12.448 tỷ; Vinaconex 4.996 tỷ - 14.168 tỷ; Tập đoàn Công nghiệp cao su 2.524 tỷ - 7.257 tỷ đồng...
6 tổ chức tín dụng ngân hàng được kiểm toán nhìn chung kinh doanh ổn định, lãi sau thuế 4.473 tỷ đồng. Tuy nhiên, về quản lý thu nhập, chi phí thì hầu hết không phản ánh đúng. Kết quả kiểm toán điều chỉnh giảm thu nhập 4.570 tỷ, điều chỉnh giảm chi phí 5.186 tỷ.
Được biết, Chính phủ đã tập trung chỉ đạo các bộ ngành, địa phương kiên quyết xử lý các vi phạm, thu hồi các khoản trốn lậu thuế, chi sai chế độ. Theo kết quả kiểm tra của KTNN và tổng hợp của Bộ Tài chính thì tình hình thực hiện kiến nghị kiểm toán của KTNN của các đơn vị đối với niên độ ngân sách 2005 đến ngày 28/4/2008 cho thấy số kiến nghị: 2.947 tỷ, số thực hiện 2.631 tỷ, chiếm xấp xỉ 90%. Trong số này các doanh nghiệp Nhà nước chấp hành tốt nhất với 1.024 tỷ/ 1.044 tỷ, đạt 98%.
KTNN cũng đã đề nghị Quốc hội xem xét phê chuẩn quyết toán NSNN năm 2006 với tổng thu cân đối NSNN 350.843 tỷ, tổng chi 385.666 tỷ, bội chi ngân sách 48.613 tỷ.
Thế Vinh
