(TT&VH) - Tổng thống Liberia Ellen Johnson Sirleaf, nhà hoạt động người Liberia Leymah Gbowee và Tawakkul Karman của Yemen đã vừa nhận giải Nobel Hoà bình năm 2011 cho nỗ lực đấu tranh phi bạo lực của họ vì sự an toàn của phụ nữ và quyền phụ nữ để tham gia đầy đủ vào công việc kiến tạo hoà bình.
3 người kể trên là những phụ nữ đầu tiên đoạt giải Nobel Hoà bình kể từ năm 2004, khi nhà hoạt động Wangari Maathai người Kenya được xướng danh lĩnh giải. Trong lịch sử kéo dài hơn 1 thế kỷ, phần lớn những người nhận giải Nobel Hoà bình cũng là đàn ông. Vì thế giải thưởng năm nay càng có ý nghĩa cổ vũ hơn cho cuộc chiến vì quyền phụ nữ trên toàn cầu.
Từ trái qua là Leymah Gbowee, Ellen Johnson Sirleaf và Tawakul Karman.
Quyền phụ nữ được tôn vinh
"Chúng ta không thể có dân chủ và hoà bình bền vững trong thế giới nếu phụ nữ không được trao cho cùng cơ hội như đàn ông để giúp mang sự phát triển tới mọi thang bậc trong xã hội" - cựu Ngoại trưởng Na Uy Thorbjorn Jagland, người hiện đứng đầu Uỷ ban Nobel Na Uy nói với báo giới. Ông đánh giá giải thưởng là "tín hiệu vô cùng quan trọng gửi tới phụ nữ trên toàn thế giới".
Khi tin tức được loan ra, Bushuben Keita, phát ngôn viên cho Đảng Đoàn kết của bà Johnson Sirleaf đã hoan hỉ nói: "Chúng tôi đang nhảy múa. Đây là điều chúng tôi đã và đang nói tới, những tiến triển đã đạt được ở Liberia. Chúng tôi đã vượt qua 14 năm chiến tranh và đang hướng tới hoà bình lâu dài. Đây là bằng chứng cho thấy bà ấy (Sirleaf) đã làm tốt công việc của mình, không hề có gian dối. Nỗ lực của bà đã được cộng đồng quốc tế ghi nhận".
Được biết bà Sirleaf có bằng thạc sĩ về quản trị công ở Đại học Harvard và từng nắm các vị trí cao cấp tại Ngân hàng Thế giới, LHQ và trong chính phủ Libya. Hồi năm 1997, bà tranh cử với Tổng thống Charles Taylor và dù thua đậm, bà vẫn trở thành chính trị gia nổi tiếng với biệt danh "Người đàn bà thép".
Năm 2005, bà trở thành nữ Tổng thống dân bầu đầu tiên ở châu Phi và chỉ vài ngày nữa bà sẽ phải chiến đấu với các đối thủ chính trị để có cơ hội nắm quyền nhiệm kỳ 2. Trong cuộc phỏng vấn gần đây với tạp chí Africa Report, bà Johnson Sirleaf thổ lộ rằng mình không muốn châu Phi "trở lại là CLB của đàn ông" và dự báo phụ nữ sẽ tiếp tục nắm quyền ở nhiều quốc gia châu Phi nữa.
Gbowee được Uỷ ban Nobel đánh giá là người đã đoàn kết phụ nữ Thiên Chúa giáo và Hồi giáo chống lại các lãnh chúa hùng mạnh trong nước. Với vai trò thủ lĩnh phong trào Phụ nữ vì Hoà bình, bà còn được ca ngợi vì đã huy động phụ nữ thuộc mọi tôn giáo, sắc tộc, tổ chức cuộc "đình công tình dục" hồi năm 2002, giúp chấm dứt cuộc chiến đã kéo dài nhiều năm ở Liberia và "đảm bảo sự tham gia của phụ nữ trong các cuộc bầu cử".
Trong khi đó tại Yemen, Karman vẫn sống tại một ngôi lều tạm, nơi bà đã ở từ tháng 2 năm nay trong một cuộc biểu tình nhằm buộc chính quyền thực hiện thay đổi, cải cách. “Đây là chiến thắng cho cuộc cách mạng hoà bình của chúng tôi" - Karman nói - "Tôi rất hạnh phúc và tôi xin dành tặng giải thưởng cho tất cả thanh niên và phụ nữ trong thế giới Arab, ở Ai Cập và ở Tunisia. Chúng ta không thể xây dựng nước mình hoặc bất kỳ quốc gia nào khác nếu thiếu hoà bình".
Bất ngờ tới phút chót
Việc 3 người phụ nữ được trao giải đã gây không ít bất ngờ cho giới quan sát. Trong số họ chỉ có Sirleaf được kênh truyền hình TV2 của Na Uy dự đoán đoạt giải với lý do bà là "biểu tượng của châu Phi mới".
Thực tế Sirleaf không được xếp hạng cao trong danh sách những người có thể chiến thắng. Liên minh Châu Âu, hiện đang vất vả xử lý cuộc khủng hoảng nợ ở khu vực sử dụng đồng Euro, cũng được xem là ứng cử viên tiềm năng nhận giải bởi vai trò của nó trong việc giữ hoà bình ổn định ở châu Âu suốt hơn một thế kỷ. Các ứng viên khác gồm kênh truyền hình vệ tinh Al Jazeera, nhà hoạt động vì hoà bình Leymah Gbowee của Liberia và cựu Thủ tướng Đức Helmut Kohl.
Song đích thân ông Jagland khẳng định: "Có rất nhiều sự phát triển tích cực khác trên thế giới mà chúng tôi xem xét tới" - Jagland nói - "Tôi thấy hơi kỳ lạ nếu các nhà nghiên cứu và những người khác không nhìn thấy chúng".
Giống như các giải Nobel khác, người giành chiến thắng sẽ được nhận một tấm giấy chứng nhận, huy chương vàng và tiền thưởng trị giá 10 triệu krono Thuỵ Điển (1,48 triệu USD) trong một buổi lễ tổ chức tại Oslo vào tháng 12 tới đây.
Tường Linh (Theo AP)
