(TT&VH) - Dưới thời Taliban, các đám cưới xa xỉ, với lượng khách mời lên tới hàng ngàn, đã bị cấm tiệt. Giờ đây chính phủ Afghanistan đã có kế hoạch tái áp dụng lệnh cấm này, nhưng là vì một lý do khác: để bảo vệ cho các chú rể khỏi lâm vào cảnh vỡ nợ.
Kể từ khi quân đội Afghanistan do Mỹ ủng hộ lật đổ chính quyền Taliban hồi năm 2001, người dân đã bắt đầu khôi phục thói quen tổ chức các lễ cưới quy mô lớn, với tổng chi phí lên tới hàng ngàn USD, trong khi thu nhập bình quân đầu người thường niên chỉ chưa đầy 400 USD.
Vỡ nợ vì đám cưới xa hoa
Những đám cưới kiểu này thường có sự tham dự của hàng trăm khách mời, trong những phòng cưới sang trọng. Toàn bộ chi phí sẽ do gia đình chú rể chịu và nhà trai thường tỏ ra “chịu chơi” khi chấp thuận mọi yêu cầu do cô dâu và gia đình cô đưa ra.
“Các lễ mừng đám cưới ở Afghanistan giống như một cuộc đua vậy. Không ai muốn về cuối. Người ta làm đám cưới như một cách thể hiện sự giàu có, thông qua việc mời hàng trăm người tới ăn tại các địa điểm tổ chức đám cưới có chi phí đắt đỏ” - Bộ trưởng Tư pháp Afghanistan Habibullah Ghaleb nhận xét - “Nhiều gia đình đã trở thành nạn nhân của hủ tục này và đã phải gánh những khoản nợ khổng lồ sau đám cưới”.
Một đám cưới xa hoa điển hình ở Afghanistan, với chú rể ngồi ở vị trí
trung tâm của tiệc cưới có sự tham dự của hàng trăm khách mời
Trong một ví dụ điển hình, Rafi Kazimi, 24 tuổi, và gia đình anh đã tiêu khoảng 10.000 USD khi cưới cô dâu Farima, 20 tuổi, hồi tháng 10 năm ngoái. Đôi vợ chồng đã mời 600 khách tới dự đám cưới của họ ở Kabul. Nhưng do Kazimi không phải đại gia mà chỉ là tài xế taxi nên gia đình anh đang è cổ trả khoản nợ ngân hàng lên tới gần 6.000 USD.
Điều tệ hại là gần đây Kazimi mới mất việc và gia đình, gồm cha mẹ đẻ, vợ, bà nội, hai chị gái, 3 em trai và những người vợ của họ, đang sống dựa vào khoản lương tháng 410 USD của anh. “Chuyện thật quá mức chịu đựng. Tôi rất lo lắng không biết phải kiếm tiền trả nợ ra sao. Cha mẹ cô ấy không buồn quan tâm tôi có tiền hay không. Họ chỉ muốn có một đám cưới thật lớn” .
Một thứ thời thượng
Theo truyền thống, các đám cưới của người Afghanistan thường diễn ra ở gia đình, trong đó cô dâu chú rể cùng bạn bè và người thân tham dự một số buổi lễ đặc biệt đánh dấu sự kết hợp của họ. Nhưng trong vòng một thập kỷ vừa qua, các đám cưới quy mô lớn đã đua nhau xuất hiện.
Đáp ứng nhu cầu này, rất nhiều phòng cưới sang trọng đã mọc lên ở Kabul trong vòng 9 năm qua, so với chỉ vài phòng dưới thời Taliban. Phòng Thương mại và Công nghiệp Afghanistan ước tính riêng ở thủ đô đã có 350 cơ sở tổ chức đám cưới. Phòng cưới City Star hiện được xem là một trong những thương hiệu sang trọng và đắt giá nhất. Quản lý Zabi Mujeeb nói rằng nó có 4 phòng cưới và đủ sức phục vụ 70 đám cưới một tháng, với lượng khách trung bình từ 800 -1000 người mỗi đám. Giá đồ ăn ở đây dao động từ mức 12 - 23 USD/người. Âm nhạc, trang trí và thợ chụp ảnh đám cưới đều là chi phí phát sinh. Mujeeb nói rằng khách hàng ở thành phố thường không mời nhiều khách tới dự đám cưới, còn ở các tỉnh thì ngược lại.
Tuy nhiên họ cho rằng việc làm đám cưới to không phải một cái tội. “Chúng tôi chỉ học theo lịch sử, giống nhà tiên tri Muhammad” - Moula M. Paiman, chủ tịch City Star nói - “Khi ông ấy kết hôn, đã có hàng ngàn người tham dự”. Vừa mới đây, Paiman đã phải bận bịu dùng tới 3 chiếc điện thoại di động và máy liên lạc radio để điều khiển đám đông khách mời và khoảng 300 nhân viên của ông, trong một đám cưới rất hoành tráng. Ông không nói có bao nhiêu người tới dự, nhưng quy mô nhân viên cho thấy số khách mời phải lên tới hàng ngàn.
Gánh nặng tài chính còn tăng mạnh lên bởi chú rể còn phải mua quà hồi môn cho cô dâu và gia đình cô. Gia đình càng đông, sức ép càng lớn và ở Afghanistan, phụ nữ thường sinh từ 6 con trở lên. Fahim, một thanh niên 22 tuổi mới về nước sau thời gian du học ở Ấn Độ tâm sự với tờ Telegraph: “Nếu bạn hỏi rất nhiều thanh niên trẻ vì sao họ không kết hôn, câu trả lời sẽ luôn là vì tiền. Giờ bạn có thể dễ dàng tìm thấy khá nhiều đàn ông đã hơn 35 tuổi nhưng chưa lấy vợ”.
Ban luật để cứu vớt hạnh phúc giới trẻ
Nhằm gỡ bỏ gánh nặng hủ tục cho giới trẻ, Bộ Tư pháp Afghanistan đã ban hành một đề xuất luật hôn nhân, trong đó các nhà tổ chức tiệc mừng cưới không được phép đón trên 300 khách tới dự lễ đính hôn và hơn 500 khách tới dự đám cưới. Chi phí tiền ăn bổ đầu mỗi thực khách cũng không được quá 5 USD. Ngoài ra cô dâu chỉ được sắm 2 bộ váy cưới, một trong tiệc mừng đính hôn và một trong đám cưới. Luật cũng cấm ngặt các quà tặng khác như sính lễ cho gia đình cô dâu.
Động thái của chính phủ Afghanistan đưa ra theo sau hành động của một số lãnh đạo bộ tộc và giới chức cấp tỉnh. Tháng trước, các bô lão ở vài ngôi làng thuộc tỉnh Jawzjan đã ra lệnh cấm các đám cưới xa xỉ, cũng như việc tặng của hồi môn và sính lễ , nhằm khuyến khích thanh niên kết hôn, thay vì trì hoãn hạnh phúc do không có tiền.
Theo các quy định này, chi phí của một đám cưới phải tương xứng với tình trạng kinh tế của chú rể và nếu ai đó vi phạm lệnh cấm, họ sẽ không được mời tới dự các đám cưới khác trong làng. “Kết hôn là quyền của mọi người và nó không nên là gánh nặng cho cả cô dâu lẫn chú rể” - Azaad Khwa, một già làng ở Jawzjan nói - “Buộc gia đình chú rể trả cho mọi thứ trong khi mời tới đám cưới hàng trăm vị khách là một tội lỗi lớn”. Đây cũng là quan điểm của Ghaleb. “Đám cưới xa hoa giống như đòn đánh gãy lưng chú rể và gia đình anh ta vậy. Nó tạo ra một sự suy thoái về mặt đạo đức” - ông nói. Được biết dự thảo luật về đám cưới kể trên sẽ còn chờ sự xem xét và phê duyệt của Quốc hội Afghanistan trước khi chính thức thành luật.
Nhưng ngay cả khi luật đã được ban hành, việc người dân có tuân thủ theo các quy định đã nói hay không vẫn còn là một câu hỏi chưa có đáp án.
Gia Bảo
