(TT&VH) - Trong 12 năm qua, một doanh nhân ở thành phố Kanpur của Ấn Độ đã phải trả khoản tiền lót tay trị giá 5.000 rupee (113 USD) cho các quan chức chính phủ chỉ để được hoàn thuế thu nhập cá nhân. Điều khác biệt là giờ ông đã có thể nói về hoạt động hối lộ này một cách công khai trên ipaidabribe.com (tạm dịch “tôi đã hối lộ.com”).
Trang web kể trên là phương tiện để Raghunandan Thoniparambil chống lại tình trạng tham nhũng kinh niên, vốn được nhiều người đánh giá là đã tệ đi kể từ khi nền kinh tế Ấn Độ tăng trưởng mạnh hơn và mở cửa hơn, qua đó tạo nên những khối của cải khổng lồ trong bối cảnh quy định quản lý đã lạc hậu, không còn phù hợp.
Trang web kể chuyện hối lộ
"Tương phản với nhận thức thông thường, việc giải phóng kinh tế đã làm tăng tham nhũng về ngắn hạn" - Thoniparambil nói với phóng viên hãng tin AP - "Điều người ta không nhận ra là việc giải phóng kinh tế và mở cửa thị trường phải đi liền với hoạt động điều hành chặt chẽ".
Thoniparambil, người đã dành 26 năm làm việc cho Cơ quan Dịch vụ Quản trị Ấn Độ, nói rằng tham nhũng đã xuất hiện kể từ những ngày đầu ông làm việc cho chính phủ, dù rằng khi đó các trường hợp nhận tiền "lại quả" khá hiếm hoi. Ông nói rằng ngày nay mọi cơ quan đều có những đường dây tham nhũng riêng. "Tham nhũng gây nên những thiệt hại xã hội khổng lồ" - "Nó chuyển rất nhiều của cải cho những người không xứng đáng được nhận".
Andimuthu Raja, cựu Bộ trưởng Viễn thông Ấn Độ và là trung tâm của bê bối tham nhũng giấy phép triển khai dịch vụ 2G, khiến nước này thiệt hại 40 tỷ USD 
Chỉ trong vòng 8 tháng, trang web đã ghi nhận số tiền tham nhũng nhỏ trị giá 360 triệu rupee (8,1 triệu USD), đã được nhiều người chi trả cho các quan chức nhà nước để công việc của họ được xử lý xong. Một phần lớn tiền tham nhũng đã rơi vào túi cảnh sát. Hơn 9.000 người khác nhau đã vào ipaidabribe.com để kể về các câu chuyện hối lộ của họ và đã có 426.000 lượt viếng thăm.
Nhà Trắng đã ấn tượng với thành tích của trang web này tới mức lên lịch để các sáng lập viên trang web có cuộc trò chuyện với Tổng thống Barack Obama, khi ông tới thăm Ấn Độ vào tháng 11 tới.
Bức tranh tham nhũng cấp độ vi mô
Năm ngoái, Ấn Độ bị xếp thứ 87/178 trong bảng chỉ số tham nhũng của Tổ chức Minh bạch Quốc tế. Cáo buộc tham nhũng đã xuất hiện trong Đại hội Thể thao khối Thịnh Vượng Chung hồi năm ngoái, trong những tố cáo các đảng phái chính trị bỏ tiền mua phiếu cử tri và gần đây là vụ bán giấy phép dịch vụ viễn thông 2G với giá rẻ mạt, làm đất nước thiệt hại 40 tỷ USD.
Phẫn nộ với tình trạng tham nhũng, đầu tháng 4 này, nhà hoạt động Anna Hazare, 72 tuổi, đã tuyên bố tuyệt thực vô hạn định, có thể đến chết, nếu quốc hội Ấn Độ không lập ra một ủy ban chống tham nhũng độc lập mạnh hơn.
Hoạt động tuyệt thực của ông đã truyền cảm hứng để hàng ngàn người lần đầu xuống đường biểu tình chống tham nhũng. Áp lực khiến Thủ tướng Manmohan Singh phải lên tiếng nói rằng ông hy vọng các biện pháp chống tham nhũng sẽ được triển khai trong phiên làm việc tiếp theo của Quốc hội.
Tình trạng tham nhũng tăng cao đã khiến nhiều người Ấn Độ xuống đường biểu tình 
Thoniparambil hy vọng trang web của ông sẽ làm nhiều hơn việc là nơi để người ta trút nỗi bực dọc. Ông đã gom góp những câu chuyện thành các chủ đề khác nhau, để từng bước chỉ ra các hình thức tham nhũng vặt điển hình. Trang web còn có "10 điều răn" để giúp người ta tránh tham nhũng, gồm các lời khuyên như "lấy hóa đơn", "yêu cầu có văn bản viết tay về việc vì sao giấy tờ, hồ sơ của bạn bị từ chối".
Thoniparambil nói rằng rất nhiều người Ấn Độ trung lưu giờ đã sử dụng mạng xã hội Tweeter để chống lại tham nhũng. Nhưng ông cho rằng chính họ đã vô tình là tác nhân khiến cho các quan chức thêm hư hỏng, khi luôn chọn giải pháp "bôi trơn" để được việc. "Khi làm việc với chính quyền, người ta cứ như những con cừu đi vào lò mổ. Họ không buồn ôn lại 10 phút bài tập về nhà như được yêu cầu mà vội vã nộp tiền hối lộ"- Thoniparambil đánh giá.
"Bắt cá to và nướng chúng lên"
Một số người nói rằng sẽ không có liệu pháp nhanh chóng cho vấn đề tham nhũng của Ấn Độ. Nguyên nhân do luật chống tham nhũng quá nhẹ. Dưới luật pháp hiện nay, vốn được ban hành năm 1988, người vi phạm chỉ phải ngồi tù có 5 năm và trả khoản tiền chưa xác định. Nhưng ngay cả khi luật chống tham nhũng nhẹ nhàng như vậy, vẫn có ít người bị truy tố và tiền phạt ít khi quá vài trăm đôla. Thêm vào đó, chỉ có những giao dịch mờ ám liên quan tới các quan chức nhà nước mới bị xem là tham nhũng.
Các nhà phê bình đánh giá New Delhi chưa thể hiện được vai trò lãnh đạo cần thiết để trấn áp tham nhũng và nhiều người tin rằng tiêu diệt văn hóa tham nhũng ở Ấn Độ sẽ cần tới công nghệ tốt hơn, giáo dục tốt hơn và việc quản lý các dịch vụ hành chính tốt hơn. Tất cả các yêu cầu này đều cần nhiều thời gian.
Ngay cả khi luật chống tham nhũng mới được thông qua, nhiều chuyên gia vẫn cho rằng chưa đủ. Họ nói rằng việc thực thi luật pháp mới là quan trọng. Và hơn cả luật pháp, Ấn Độ cần một người đứng đầu nhà nước mạnh mẽ, có thể đương đầu với các gia đình quyền lực và các chính trị gia vốn được xem là "bất khả xâm phạm".
"Bất kỳ ai tham gia chống tham nhũng phải khiến hành động của họ trở nên đáng tin và phải chống những kẻ đứng ngoài vòng pháp luật - Robert Klitgaard, một giáo sư tại Đại học Claremont, California đánh giá - Điều này có nghĩa bắt vài con cá to và nướng chúng lên".
Tường Linh
