Chính phủ Mỹ có nguy cơ bị "đóng cửa"

Dù đã thảo luận đến tận đêm 7/4 giờ địa phương (sáng 8/4 theo giờ VN) nhưng Tổng thống Mỹ Barack Obama và lãnh đạo hai viện của Quốc hội vẫn chưa thể đạt được một thoả thuận về ngân sách nhằm ngăn chặn tình trạng chính phủ nước này buộc phải "tạm ngừng hoạt động" vì không được cấp kinh phí. Nếu các cuộc thương lượng tiếp theo vẫn không có kết quả, bắt đầu từ 0 giờ ngày 9/4 (12 giờ 9/4 theo giờ VN), chính phủ Mỹ sẽ "đóng cửa" khi dự luật chi tiêu tạm thời hết hạn.

Trong khi một số hãng truyền hình đã bắt đầu treo đồng hồ đếm ngược đến thời điểm nói trên, Tổng thống Obama cho biết vẫn còn một số vấn đề khó giải quyết và bản thân ông chưa lạc quan lắm về triển vọng. Tổng thống cũng lưu ý rằng, hàng triệu người Mỹ và tiến trình phục hồi kinh tế sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng nếu chính phủ buộc phải ngừng hoạt động. Không chỉ thế, các nghị sĩ đảng Cộng hoà và Dân chủ sẽ chịu rủi ro về mặt chính trị khi cử tri bất bình vì hai bên không thể đạt được thoả thuận. Tập đoàn Goldman Sachs tính toán rằng, nếu chính phủ ngừng hoạt động hơn 1 tuần, nền kinh tế Mỹ sẽ mất khoảng 8 tỷ USD.

Sau cuộc họp với Tổng thống Obama, lãnh đạo phe đa số tại Thượng viện, thượng nghị sỹ Dân chủ Harry Reid và Chủ tịch Hạ viện, hạ nghị sỹ Cộng hòa John Boehner, đã phát biểu trong một thông báo chung rằng: "Chúng tôi đã thu hẹp khoảng cách, tuy nhiên chưa đạt được thoả thuận. Chúng tôi sẽ tiếp tục làm việc để nỗ lực giải quyết bất đồng còn lại".

Về nguyên nhân dẫn đến tình trạng bế tắc trong các cuộc thương lượng giữa hai đảng, các nghị sĩ Dân chủ cho rằng lỗi thuộc về đảng Cộng hoà vì đảng này muốn cắt ngân sách dành cho hoạt động kế hoạch hoá gia đình và dự án bảo vệ môi trường. Tuy nhiên, ông Boehner khẳng định mâu thuẫn không chỉ dừng ở đó mà còn nhiều vấn đề khác. Theo đánh giá của hãng tin Reuters, dường như chưa bên nào chịu nhượng bộ hay sẵn sàng để đạt được thoả thuận cuối cùng.

Trước đó, theo phóng viên TTXVN tại Mỹ, với 247 phiếu thuận và 181 phiếu chống, Hạ viện do đảng Cộng hòa giành quyền kiểm soát đã thông qua dự luật cấp kinh phí cho chính phủ liên bang hoạt động thêm 1 tuần nữa, đến ngày 15/4, và cấp kinh phí cho Bộ Quốc phòng hoạt động đến hết năm tài khóa hiện nay, kết thúc vào ngày 30/9.

Tuy nhiên, Nhà Trắng cho biết Tổng thống Obama sẽ ký lệnh bác lại dự luật chi tiêu tạm thời nếu nó được cả Thượng viện thông qua vì dự luật đó chỉ là "mẹo" để buộc chính phủ phải tiến tới nhân nhượng về kinh phí cho những tháng còn lại của tài khóa 2011.

Trong khi đó, Mỹ đã chuẩn bị cho khả năng xấu nhất là chính phủ bị "đóng cửa". Chính phủ nước này dự định thông báo cho khoảng 800.000 nhân viên nghỉ phép và đóng cửa một loạt địa điểm trên toàn quốc như bảo tàng, công viên cùng nhiều cơ quan chính phủ. Các cơ quan quan trọng khác như quốc phòng, thi hành pháp luật, y tế, kiểm soát không lưu sẽ tiếp tục hoạt động.