 Brenda Charett Jensen giờ đã có thể nói mà không cần máy móc trợ giúp |
Một thập kỷ nói giọng máy
"Chuyện thật tuyệt vời, đơn giản là rất tuyệt vời và tôi vẫn còn chưa hết sốc đây” - Jensen nói bằng một chất giọng hơi the thé trong cuộc họp báo ở Sacramento, California, cùng ân nhân, các bác sĩ phẫu thuật ở Trung tâm Y tế Davis của Đại học California - “Tôi không biết ngày mai sẽ ra sao. Nhưng tôi chắc rằng nó sẽ tốt hơn nhiều những gì tôi đã trải qua”.
Jensen đã bị hỏng thanh quản cách nay hơn 1 thập kỷ, trong một ca mổ thận không được tổ chức tốt. Lúc mê man, bà đã vô thức kéo các ống trợ thở ra khỏi mặt và khiến cho khu vực bên trong cổ bị thương thật nặng nề. Toàn bộ đường thở của bà bị bít lại, thanh quản, khí quản đều hư hại nặng nề. Phẫu thuật xong căn bệnh liên quan tới thận, Jensen mất giọng, mất khả năng ngửi, nếm. Bà không thể thở nếu không có thiết bị trợ giúp.
Bà chỉ có thể nói trở lại thông qua sự trợ giúp của một thiết bị cầm tay, chuyên tạo ra những âm thanh điện tử lạ tai. Thiết bị này khiến cuộc sống của Jensen gặp khó khăn. Nhiều người không buồn nghe điện thoại khi bà gọi bởi họ nghĩ có ai đó đang trêu đùa. Người hiếu kỳ nhìn bà như một sinh vật từ hành tinh khác rơi xuống. "Người ta trêu chọc tôi. Họ gọi tôi là bà người máy” - Jensen kể.
Người thứ 2 trên ghế giới ghép thanh quản
Ca phẫu thuật thay đổi cuộc đời diễn Jensen kéo dài 18 giờ, trải dài tới 2 ngày trời. Các bác sĩ đã thay thế thanh quản, khí quản và nhiều phần bị thương tổn khác của họng Jensen bằng các mô lấy từ một người hiến tặng đã qua đời vì tai nạn.
Ca cấy ghép, diễn ra sau gần 2 năm lên kế hoạch, được tổ chức ở Trung tâm Y tế Davis của Đại học California, với sự tham gia của các chuyên gia tới từ Anh và Thụy Điển.
Bác sĩ phẫu thuật chính Gregory Farwell khi đó nói rằng cổ người là “một cấu trúc phức tạp không thể tin nổi” với những dây thần kinh nhỏ xíu và phải được kết nối với nhau bằng những dây khâu nhỏ hơn cả tóc người. Các bác sĩ nói rằng họ đã phải dành 10 tiếng đồng hồ để làm việc dưới một kính hiển vi điện tử khi khâu các dây thần kinh với nhau.
2 tuần sau khi phẫu thuật, Jensen đã thốt ra những từ đầu tiên với các bác sĩ bằng một giọng khàn đục: "Xin chào, tôi muốn về nhà”. Bà ngừng một lát rồi nói tiếp: “Các bác sĩ thật kỳ diệu”.
Jensen sau ca phẫu thuật ghép thanh quản hồi năm ngoái
Kể từ đó, Jensen đã nói một cách dễ dàng hơn. Các bác sĩ cho biết giọng nói vẫn là của Jensen và không phải của người hiến tặng. Nguyên nhân do đặc điểm giọng nói của một người được quyết định bởi hình dáng của miệng, cổ họng, mũi và phần xoang chứ không chỉ riêng do thanh quản quyết định. Theo sau cuộc phẫu thuật, Jensen thổ lộ rằng nhiều người bạn đã lâu không nghe bà nói trong nhiều năm đã “có thể nhận ra được các dấu vết” về giọng cũ của bà.
Một liệu pháp chưa thể phổ biến
Trước Jensen, vào năm 1998, các bác sĩ ở Cleveland, đã tiến hành ca ghép thanh quản đầu tiên ở Mỹ và thế giới, qua đó phục hồi giọng nói cho Timothy Heidler. Bệnh nhân này mất giọng sau một tai nạn xe máy. Trong vòng 8 năm đầu tiên kể từ khi cấy ghép, Heidler đã nói bình thường trở lai. Sau đó giọng ông có bị méo đi một chút, trở nên khó nghe hơn. Tuy nhiên các bác sĩ nói rằng cuộc sống của ông vẫn thay đổi rất nhiều sau ca cấy ghép.
Tiến sĩ Peter Belafsky, một chuyên gia trong dự án ghép thanh quản của Trung tâm Y tế Davis cũng nói rằng cuộc phẫu thuật Jensen đã mở ra hy vọng cho nhiều người kém may mắn khác, đã mất đi giọng nói trong những trường hợp không may. Tuy nhiên ông cho biết không phải ai cũng được ghép thanh quản bởi đây vẫn là biện pháp điều trị mang tính thử nghiệm. Người được ghép thanh quản sẽ phải uống thuốc chống đào thải và có thể bị rút ngắn tuổi thọ. Đó là cái giá quá đắt để có thể nói trở lại.
Gia Bảo
