Dân thành thị Nhật Bản đổ về quê đi cày

Trung tâm của hiện tượng này là triết lý sống jisan jisho, có nghĩa là “thực phẩm địa phương phục vụ nhu cầu địa phương”.

Trong vòng hơn 1 năm trời, Mochida đã phân chia lô ruộng của ông, vốn nằm ngoài ngoại ô Yokohama, thành nhiều mảnh nhỏ dài 12m, rộng gần 3m. Ông cho khoảng 70 gia đình sống ở đô thị thuê mướn các mảnh ruộng này và theo thông lệ, cứ cuối tuần họ sẽ tới thăm ruộng một lần.

Với khoản phí thuê chỉ 500 USD/năm cho một khoảnh ruộng, Mochida còn chỉ cho các gia đình thuê ruộng của ông cách gieo hạt rau củ, cách tưới nước, chăm sóc và thu hoạch để họ có thể trồng 2 vụ mỗi năm. Sau khi vụ mùa kết thúc, những người trồng cây có thể mang sản phẩm của họ về. Bản thân Mochida thì nhận được tiền trợ cấp của chính phủ, đủ để trả cho chi phí tưới tiêu, mua hạt giống và các công cụ làm vườn cung cấp cho những gia đình tới thuê ruộng. “Tôi bỏ vào các mảnh ruộng thuê này nhiều tâm trí và sức lực còn hơn cả ruộng của chính tôi” - ông cười đùa.

Gia đình anh Itoh trông vui vẻ và hạnh phúc bên thửa ruộng đi thuê của họ

Với Yohsuke Itoh, vợ anh Kumiko và cô con gái 5 tuổi Fumi, làm ruộng ở trang trại ông Mochida một tuần một lần còn là cách đơn giản nhất để xả stress và hưởng thụ cuộc sống. “Cho tới trước khi đặt chân tới nông trại này hồi tháng 4 năm nay, chúng tôi chưa từng có ngày nào làm việc ở nông trại” - Itoh, một kỹ sư 43 tuổi làm việc tại Tập đoàn IBM Japan nói - “Con gái chúng tôi rất thích tới đây”.

Gần đây, chính quyền thành phố Tokyo đã ngập trong những lá đơn đề nghị được thuê các khoảnh ruộng công với kích cỡ 4,5m x 3,3m, vốn nằm xen lẫn trong các khu dân cư. “Số lượng đơn xin làm ruộng đã lớn hơn 3 lần số lượng các khoảnh ruộng còn trống” - Nobuyoshi Kato, một quan chức ở khu Nerima của Tokyo nói.

Một cách kết nối với thiên nhiên

Sự tăng lên của các nông dân nghiệp dư diễn ra đồng thời với một cơn sốt làm ruộng ở đô thị đã biến phần nóc nhiều tòa nhà trong Tokyo thành những khu vườn cao cấp. Yếu tố gây ảnh hưởng mạnh tới xu hướng này được đánh giá là triết lý sống jisan jisho, trong đó khuyến khích người ta ăn thực phẩm do họ trồng ra.

Một trong những cuốn sách gây ảnh hưởng mạnh nhất tới hoạt động làm ruộng nghiệp dư hiện nay là Han No, Han X To lu Ikikata (tạm dịch Nửa nông dân, nửa X - (thứ khác trong cuộc sống) của tác giả Naoki Shiomi. Sách đã tả lại quyết định của Shiomi khi bỏ việc tại một công ty bán lẻ trực tuyến trong những năm 1990 và trở về vùng nông thôn làm ruộng trước khi tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường.

Hiện tượng dân thành thị đổ xô làm ruộng khá tương phản với thực tại hiện nay của các nông dân Nhật Bản. Lĩnh vực nông nghiệp ở Nhật Bản lâu nay đã gặp khó khăn do thuế nhập khẩu cao, hệ thống phân phối nông sản lạc hậu và thiếu diện tích canh tác. Các nông trại ở đây chỉ có diện tích chung khoảng 4,7 mẫu (19.000m2), bé hơn nhiều so với quy mô 490 mẫu (1,9 triệu m2) ở Mỹ. Ngoài ra, với việc giới trẻ đổ ra đô thị kiếm việc, độ tuổi trung bình của 2,6 triệu dân nông thôn là gần 66 tuổi. Nghĩa là nhiều nông dân đã quá già để chăm sóc khoảnh ruộng của họ.

Kết quả là tính tới tháng 2, khoảng 979.000 mẫu ruộng, tức khoảng 10% diện tích đất nông nghiệp ở Nhật Bản vẫn để trống. Bộ Nông nghiệp Nhật Bản coi đây là sự lãng phí khi chỉ 1/3 đất đai ở đây có thể canh tác được và hiện đang tích cực triển khai các chính sách lấp chỗ trống. Một trong các chính sách đó sẽ trợ cấp cho những nông dân như Mochida nếu ông truyền nghề làm nông cho các cặp vợ chồng, gia đình và học sinh tìm tới thuê ruộng.

Gia Bảo