(TT&VH) - Có thể nói 2010 là năm động đất, nắng nóng dữ dội, núi lửa, siêu bão nhiệt đới, bão tuyết, lở đất và hạn hán đã giết hại số người nhiều hơn toàn bộ các nạn nhân mất mạng do khủng bố trong suốt 4 thập kỷ qua. Điều đáng nói là thiệt hại lớn hình thành từ các thảm họa ấy có cả phần lỗi của con người.
Theo thông tin từ công ty bảo hiểm Thụy Sĩ Swiss Re, tới ngày 30/11 đã có gần 260.000 người trên toàn cầu chết vì thảm họa thiên nhiên. Trong năm 2009, con số này chỉ là 15.000 người.
Năm chết chóc nhất trong nhiều thập kỷ
Còn Tổ chức Y tế thế giới (WHO), vốn chưa cập nhật thông tin từ ngày 30/9, cho biết số người chết vì thảm họa thiên nhiên toàn cầu là 250.000 nạn nhân. Để tiện so sánh, con số người thiệt mạng vì khủng bố trên toàn cầu trong giai đoạn 1968 - 2009 khoảng 115.000 người (nguồn Phòng Nghiên cứu quốc gia thuộc Bộ Ngoại giao Mỹ).
Đây cũng là năm chết chóc nhất trong nhiều thập kỷ qua. WHO nói rằng thời điểm gần nhất thiên nhiên gây ra mức độ tàn phá tương tự là vào năm 1983. Nguyên nhân do nạn hạn hán và trận đói khủng khiếp ở Ethiopia. Swiss Re thì đánh giá 1976 mới là năm chết chóc nhất. Theo Tổ chức từ thiện Oxfam, 21.000 cái chết từ thảm họa thiên nhiên trong năm nay có liên quan tới thời tiết.
Trận động đất ở Haiti đã gây nên những thiệt hại khổng lồ về tài sản và sinh mạng
Theo Tổ chức Khí tượng thế giới, 2010 là năm nóng nhất từng được ghi nhận trên toàn cầu, hoặc có thể nằm trong nhóm 3 năm nóng nhất. Nhiệt độ trung bình toàn cầu tính tới cuối tháng 10 là 14,7 độ C, cao hơn 0,7 độ C so với mức nhiệt độ trung bình 14 độ C của giai đoạn 1961-1990.
Thảm họa thiên nhiên gây thiệt hại 222 tỉ USD trong năm 2010, tức lớn hơn nền kinh tế của đặc khu hành chính Hong Kong. Swiss Re cho biết đây là một con số lớn bất thường, dù chưa ghi vào sách kỷ lục. Nguyên nhân do thảm họa năm nay thường tấn công vào các khu vực nghèo của thế giới, lại không được bảo hiểm tốt như Haiti.
Loài người nên tự trách mình
Thảm họa thiên nhiên năm nay gây ra nhiều hậu quả thảm khốc. Nhưng theo các nhà khoa học, tác động tàn phá ghê gớm của thiên nhiên đã nhận được sự “trợ giúp” một phần từ chính hành động của con người. Dù nhiều thảm họa xảy ra ngẫu nhiên, bàn tay con người đã khiến chúng trở nên chết chóc hơn, tốn kém hơn, khắc nghiệt hơn.
Đơn cử như việc do con người xây dựng công trình kém chất lượng, chúng sẽ sập đổ khi động đất nhẹ xảy ra. Bằng chứng nhãn tiền là trận động đất diễn ra hồi tháng 1 năm nay làm hơn 220.000 người ở Haiti thiệt mạng. Giới phân tích chỉ ra rằng khu vực Port-au-Prince có số người đông gấp 3 lần so với cách đây 25 năm. Đây cũng là nơi có nhiều người sống trong cảnh nghèo khó, tại những túp lều được xây dựng với chất lượng kém. Vì thế khi trận động đất mạnh diễn ra vào năm 2010, con số người chết đã tăng vọt lên 100.000 người.
Ông Richard Olson, Giám đốc Trung tâm giảm thiểu rủi ro do thảm họa ở Đại học Quốc tế Florida nói rằng nếu cùng trận động đất trên mà xảy ra vào năm 1985, con số người chết có thể giảm đi tới 80.000 người. Bước sang tháng 2, một trận động đất mạnh hơn 500 lần trận ở Haiti, đã tấn công vào một khu vực ít dân, giàu hơn và được xây dựng tốt hơn ở Chile. Kết quả là số người chết chỉ ở dưới mức 1.000.
Các nhà khoa học cũng chỉ ra rằng thời tiết trái đất đã thay đổi dữ dội do hiện tượng trái đất ấm lên, một sản phẩm của con người. Mùa Hè vừa qua, Nga đã trải qua đợt nắng nóng khủng khiếp trong khi ở Pakistan lại bị lũ lụt, gây ngập diện tích đất rộng tới 160.000 km2. Riêng 2 thảm họa này đã giết hại 17.000 người, nhiều hơn toàn bộ các nạn nhân thiệt mạng vì tai nạn rơi máy bay trong 15 năm qua cộng lại.
Không khác gì tự sát
“Đây là một dạng tự sát, đúng không? Chúng ta xây dựng những ngôi nhà có thể đoạt mạng mình vì động đất. Chúng ta xây nhà ở những vùng lũ có thể khiến mình chết chìm bên trong” - Roger Bilham, một giáo sư về khoa học địa chất ở Đại học Colorado nhận xét.
Bilham cũng cho rằng dân số thế giới đang chuyển tới sống ở các siêu đô thị hình thành tại những vùng vỏ trái đất thiếu ổn định hoặc rốn lũ. Ông ước tính rằng khoảng từ 400 - 500 triệu người hiện đang sống ở các thành phố lớn thường xảy ra động đất. Ông cảnh báo những trận động đất với quy mô Haiti sẽ xảy ra lần nữa: “Đó có thể là Algiers. Đó có thể là Tehran. Đó có thể là bất kỳ nơi nào trong nhóm nhỏ khoảng 10 thành phố với độ rủi ro cao”.
Gia Bảo
