(TT&VH) - Ngày 1/1, Tân Hoa Xã cho biết, bà Điền Văn Hoa, Chủ tịch tập đoàn Tam Lộc, trung tâm bê bối sữa nhiễm melamine ở Trung Quốc, đã thừa nhận tội sản xuất, bán các sản phẩm giả hoặc kém chất lượng và che đậy thông tin. Từ vị trí bà chủ một trong những tập đoàn sữa lớn nhất nước, giờ đây bà Điền có khả năng phải lãnh án chung thân hoặc tử hình.
Đi lên từ số 0
Điền sinh ngày 16/1/1956, ở ngoại ô Thạch Gia Trang. Gia đình nhà bà Điền bị xếp vào dạng ủng hộ chủ nghĩa tư bản trong cách mạng văn hóa. Những trải nghiệm từ quá khứ đã khiến Điền, đứa con thứ hai trong gia đình, quyết tâm làm cho dòng họ nhà mình phải tự hào.
Bà Điền Văn Hoa bị đưa ra tòa
Sau khi tốt nghiệp Trung học cơ sở, bà theo học ngành thú y tại một trường dạy nghề. Ở tuổi 26, bà tham gia Nông trại sữa Thạch Gia Trang, tiền thân của tập đoàn Tam Lộc. Khi đó nông trại mới có 18 nông dân chăn nuôi bò sữa, 32 con bò và 170 con cừu. Năm 1983, bước ngoặt đến với nông trại nói trên khi họ tìm ra phương phức chế tạo sữa bột. Đây chính là cơ sở để nông trại phát triển mạnh mẽ và được nâng cấp thành công ty. Sau gần 10 năm lăn lộn tại đây, năm 1987, bà Điền trở thành tổng giám đốc Công ty sữa Thạch Gia Trang.
Năm 1993, doanh thu của công ty này đứng đầu toàn ngành. Năm 1996 chính thức thành lập Công ty cổ phần hữu hạn tập đoàn Tam Lộc Thạch Gia Trang. Năm 2005, Tam Lộc liên doanh với Tập đoàn Fonterra của New Zealand và tăng trưởng rất mạnh. Vài năm trước khi có sự cố, Tam Lộc thường tăng trưởng ở mức hai con số. Năm 2005, doanh thu Tam Lộc đạt mức 7,4 tỉ NDT, năm 2006 đạt mức 8,7 NDT và năm 2007 bỗng nhảy vọt lên mức 100 tỉ NDT. “Tam Lộc phát triển quá nhanh trong khi sự quản lý không theo kịp” – một chuyên gia giấu tên từng phải thốt lên khi nhìn vào sự phát triển của tập đoàn này và đánh giá.
“Sống chết mặc bay”
 Cha mẹ của trẻ em dùng sữa bột đưa con đến khám ở một bệnh viện tỉnh Hồ Bắc để xem con mình có bị nhiễm độc tới mức độ nào |
Các cuộc điều tra của nhà chức trách đã phát hiện ra rằng nhiều điểm thu mua sữa tươi đã pha sữa với nước để kiếm thêm lợi nhuận. Sau khi pha loãng sữa như vậy, họ cho thêm vào chất melamine để tăng hàm lượng protein trong sữa một cách giả tạo.
Vấn đề là khi biết sữa có vấn đề, bà Điền đã không có biện pháp xử lý mà còn ém nhẹm thông tin. Điền khai trước tòa rằng bà biết về bê bối sữa bẩn từ giữa tháng 5 nhưng trì hoãn việc báo cáo vụ việc với chính quyền thành phố Thạch Gia Trang cho tới tận ngày 2/8, tức một hôm sau khi các kiểm tra cho thấy sữa bột của Tam Lộc nhiễm melamine.
Mặc dù báo cáo lên cấp trên nhưng Tam Lộc lại không công bố thông tin cho công chúng cho tới tận ngày 11/9. Giữa khoảng thời gian trên, Tam Lộc vẫn bán sữa bẩn bình thường và bỏ túi 47,5 triệu NDT.
Đó là chưa kể tới việc Tam Lộc bị cáo buộc đã chối bỏ yêu cầu thu hồi sản phẩm, làm tăng thêm quan ngại về việc thi hành luật an toàn thực phẩm lỏng lẻo tại Trung Quốc. Tất nhiên, tầng lớp lãnh đạo như bà Điền không thể được coi là vô can trong các quyết định lớn như vậy.
“Phải có thêm nhiều người bị truy tố”
Tin Điền dính dáng vào vụ bê bối melamine đã khiến những người hàng xóm sống quanh quê nhà bà ở làng Nangang, cách Thạch Gia Trang 30km về phía bắc, rất ngạc nhiên. “Bà ấy không bao giờ khoe khoang của cải” – Trương Huệ Trần, một quả phụ 57 tuổi sống đối diện với căn nhà ba tầng của bà Điền nói. Lần cuối cùng bà Trương nhìn thấy bà Điền là vào năm 2006, khi người cha 89 tuổi của bà Điền qua đời. Một trong số những người em của bà Điền vẫn sống trong làng, nhưng tránh xa ánh mắt dò xét của công chúng trước phiên xử chị mình. "Người gia đình nhà Điền rất thông minh” – một hàng xóm giấu tên nhận xét.
Trong tuần vừa rồi, 17 người đã bị đưa ra xét xử vì liên quan đến vụ bê bối sữa độc, trong đó có bà Điền và ba quan chức điều hành của Tam Lộc. Tờ China Daily cho biết vì tội cố tình sản xuất hoặc bán thực phẩm nhiễm các chất độc hại có khả năng gây tử vong hoặc tổn thất sức khoẻ con người, bà Điền có thể sẽ phải lãnh án tử hình. Dư luận Trung Quốc đã có những phản ứng rất khác nhau trước số phận của bà.
"Đúng, tập đoàn Tam Lộc đã phạm lỗi, nhưng không chỉ mình Điền phải gánh trách nhiệm” – ông Đổng Sĩ Lương, một người đã làm bố ở tỉnh Vân Nam nhận xét. Con ông Đổng hiện đang phải nằm viện vì có 4 viên sỏi trong thận sau khi uống sữa của Tam Lộc. Nhưng ông không trút hết nỗi giận của mình vào bà Điền - "Phải có thêm nhiều người hơn nữa chịu trách nhiệm và bị truy tố.
Tường Linh
