(TT&VH) - Con trai tôi lên 10 tuổi, học lớp 5 ở một trường công tại Sydney (Australia). Một hôm cháu hỏi:“Bố có biết sự nóng lên toàn cầu là gì không?”. Rồi không đợi câu trả lời, cậu nhóc giải thích luôn, nào là nhà máy nhả khói, điện làm bằng than đá, khói bụi mù trời, lỗ thủng tầng ozon, thời tiết nóng lên, băng tan ở Nam và Bắc Cực gây lụt, mùa màng thất bát, nạn đói…
Bổ ích
“Đó là kiến thức từ chương trình Behind The News* (của kênh truyền hình nhà nước ABC - không có quảng cáo thương mại)”, cậu chàng giải thích.
Mỗi tuần, học sinh từ lớp 5 được xem chương trình này trên TV, trong đó người ta giải thích cặn kẽ từng chủ đề thời sự, cách săn tin, quay phim, phỏng vấn và biên tập các cảnh quay. Lồng vào đó, họ cũng đề cập đến những nguyên tắc căn bản của nghề báo: sự thật, chính xác, khách quan.
Truyền hình thương mại Kênh 7 cũng có một phương pháp tự minh bạch hóa. Đóng đô ngay giữa trung tâm thương mại Sydney, trụ sở của Kênh 7 được bao bọc bởi lớp kính trong suốt. Đứng ngoài nhìn vào, ai cũng thấy được hết các hoạt động trước và sau khi phát hình, chẳng hạn như nữ phát thanh viên đang vội bôi thêm chút phấn, người quay phim tranh thủ hớp ngụm cà phê nóng hoặc lia máy ra ghi lại hình ảnh quần chúng vẫy chào...
Hấp dẫn
Chương trình thời sự buổi sáng Sunrise của Kênh 7 rất thu hút vì nó phát các chủ đề thời sự nóng nhất đầu ngày làm việc. Nhưng đó cũng là nơi thủ tướng hay bộ trưởng thường tận dụng để đánh bóng hình ảnh chính phủ hoặc một chính đảng nào đó.
Nổi bật trong tốp phóng viên của Sunrise là một anh trông rất “cù lần”, giọng khàn khàn, hay pha trò, đeo kính, tóc rụng gần hết, nói nhiều khi chẳng thành câu nhưng khán giả rất thích. Dường như anh ta là hóa thân của dân thường Australia mộc mạc, lắp bắp, nhưng thẳng thắn khi chất vấn các chính trị gia, chuyên viên kinh tế hay khoa học... về những chuyện trọng đại. Người được phỏng vấn bị buộc phải dùng ngôn ngữ dễ hiểu nhất để giải thích và trình bày. Và các vị quan chức, bác học hãy cẩn thận, bởi anh chàng “cù lần” đó có thể đột nhiên biến họ thành trò cười trước bàn dân thiên hạ.
Các kênh truyền hình khác cũng vậy, dường như họ muốn bóc trần, phơi bày hết thảy hoạt động của mình cho khán giả xem, góp ý, và quan trọng hơn nữa là phản hồi.
Đó là cách để truyền thông Ausatralia giữ khách và đảm bảo doanh thu: tạo sự gần gũi với người dân.
Không những ở ngành truyền hình, các đài phát thanh cũng tổ chức đi tường thuật tại hiện trường. Chẳng hạn, phát thanh viên hàng đầu của một đài nọ đã rất hăng hái đến tác nghiệp tại căn hầm đường bộ mới chính thức thông xe ở Sydney. Anh này kiếm một cái ghế để ngồi đếm vài chiếc xe lèo tèo qua lại, rồi bắt đầu cao giọng: “Không biết xây đường hầm tốn vài trăm triệu đô-la, giờ được vài cái xe qua lại thế này, vậy có bõ công bõ tiền không đây, hỡi chính phủ!”. Giọng anh oang oang, cộng hưởng, âm u trong đoạn hầm. Rồi anh tiếp tục ngồi đó đọc tin và phỏng vấn ngay tại chỗ về các chủ đề khác.
Một chương trình phát thanh tiêu biểu ở Sydney thường tràn ngập các cuộc điện thoại do thính giả gọi vào. Già trẻ đủ cả, thậm chí có cháu nhỏ 5 tuổi cũng gọi vào đài hưởng ứng cuộc đố vui hay một chủ đề về sinh hoạt gia đình. Dĩ nhiên, sẽ có những giải thưởng nho nhỏ của nhà đài để động viên thính giả.
Khi đi làm sáng, thính giả lái xe thấy đoạn đường nào bị tắc nghẽn hay có tai nạn giao thông thường gọi ngay vào các đài để thông báo chi tiết, rồi góp ý nên tránh đoạn nào, đi qua đâu cho đỡ tắc đường.
Truyền thông ở Australia là thế, không còn cái lối cổ điển “ngồi trong tháp ngà” đọc và phát hình “chay” cho dân chúng. Khả năng sống còn của truyền thông nước này, hơn bao giờ hết, đến từ chính tầng lớp khán, thính, độc giả bình dân.
Bổ ích
“Đó là kiến thức từ chương trình Behind The News* (của kênh truyền hình nhà nước ABC - không có quảng cáo thương mại)”, cậu chàng giải thích.
Mỗi tuần, học sinh từ lớp 5 được xem chương trình này trên TV, trong đó người ta giải thích cặn kẽ từng chủ đề thời sự, cách săn tin, quay phim, phỏng vấn và biên tập các cảnh quay. Lồng vào đó, họ cũng đề cập đến những nguyên tắc căn bản của nghề báo: sự thật, chính xác, khách quan.
Cảnh tác nghiệp của phóng viên truyền hình Australia
Truyền hình thương mại Kênh 7 cũng có một phương pháp tự minh bạch hóa. Đóng đô ngay giữa trung tâm thương mại Sydney, trụ sở của Kênh 7 được bao bọc bởi lớp kính trong suốt. Đứng ngoài nhìn vào, ai cũng thấy được hết các hoạt động trước và sau khi phát hình, chẳng hạn như nữ phát thanh viên đang vội bôi thêm chút phấn, người quay phim tranh thủ hớp ngụm cà phê nóng hoặc lia máy ra ghi lại hình ảnh quần chúng vẫy chào...
Hấp dẫn
Chương trình thời sự buổi sáng Sunrise của Kênh 7 rất thu hút vì nó phát các chủ đề thời sự nóng nhất đầu ngày làm việc. Nhưng đó cũng là nơi thủ tướng hay bộ trưởng thường tận dụng để đánh bóng hình ảnh chính phủ hoặc một chính đảng nào đó.
Nổi bật trong tốp phóng viên của Sunrise là một anh trông rất “cù lần”, giọng khàn khàn, hay pha trò, đeo kính, tóc rụng gần hết, nói nhiều khi chẳng thành câu nhưng khán giả rất thích. Dường như anh ta là hóa thân của dân thường Australia mộc mạc, lắp bắp, nhưng thẳng thắn khi chất vấn các chính trị gia, chuyên viên kinh tế hay khoa học... về những chuyện trọng đại. Người được phỏng vấn bị buộc phải dùng ngôn ngữ dễ hiểu nhất để giải thích và trình bày. Và các vị quan chức, bác học hãy cẩn thận, bởi anh chàng “cù lần” đó có thể đột nhiên biến họ thành trò cười trước bàn dân thiên hạ.
Các kênh truyền hình khác cũng vậy, dường như họ muốn bóc trần, phơi bày hết thảy hoạt động của mình cho khán giả xem, góp ý, và quan trọng hơn nữa là phản hồi.
Đó là cách để truyền thông Ausatralia giữ khách và đảm bảo doanh thu: tạo sự gần gũi với người dân.
Không những ở ngành truyền hình, các đài phát thanh cũng tổ chức đi tường thuật tại hiện trường. Chẳng hạn, phát thanh viên hàng đầu của một đài nọ đã rất hăng hái đến tác nghiệp tại căn hầm đường bộ mới chính thức thông xe ở Sydney. Anh này kiếm một cái ghế để ngồi đếm vài chiếc xe lèo tèo qua lại, rồi bắt đầu cao giọng: “Không biết xây đường hầm tốn vài trăm triệu đô-la, giờ được vài cái xe qua lại thế này, vậy có bõ công bõ tiền không đây, hỡi chính phủ!”. Giọng anh oang oang, cộng hưởng, âm u trong đoạn hầm. Rồi anh tiếp tục ngồi đó đọc tin và phỏng vấn ngay tại chỗ về các chủ đề khác.
Một chương trình phát thanh tiêu biểu ở Sydney thường tràn ngập các cuộc điện thoại do thính giả gọi vào. Già trẻ đủ cả, thậm chí có cháu nhỏ 5 tuổi cũng gọi vào đài hưởng ứng cuộc đố vui hay một chủ đề về sinh hoạt gia đình. Dĩ nhiên, sẽ có những giải thưởng nho nhỏ của nhà đài để động viên thính giả.
Khi đi làm sáng, thính giả lái xe thấy đoạn đường nào bị tắc nghẽn hay có tai nạn giao thông thường gọi ngay vào các đài để thông báo chi tiết, rồi góp ý nên tránh đoạn nào, đi qua đâu cho đỡ tắc đường.
Truyền thông ở Australia là thế, không còn cái lối cổ điển “ngồi trong tháp ngà” đọc và phát hình “chay” cho dân chúng. Khả năng sống còn của truyền thông nước này, hơn bao giờ hết, đến từ chính tầng lớp khán, thính, độc giả bình dân.
|
* Behind The News (http://www.abc.net.au/news/btn/) có thể được xem như kênh tuyên truyền và giáo dục của nhà nước (ban khoa giáo) cho học sinh phổ thông, phụ huynh, thầy cô về những vấn đề thời sự nóng hổi của thế giới. Qua chương trình này, học sinh được: |
Lê Minh (Australia)
