Trong nước

Chương trình cứu đói của LHQ: Lực quá mỏng

05/08/2009 12:24 GMT+7 Google News
(TT&VH) - Từ ngày 1/8, khẩu phần phân phát cho những người đói ở Kenya đã giảm mạnh. Nguyên nhân là vì cơn khủng hoảng kinh tế chẳng từ ai, kể cả Liên hiệp quốc (LHQ). Mới đây, tổ chức này cho biết họ chưa quyên đủ số tiền 4,8 tỷ USD để chặn nạn đói ở một loạt nước đang phát triển, chủ yếu tại châu Phi.

Các nước giàu lo cho mình trước

Trang web Newizv dẫn lời của John Holmes, Trưởng ban Điều phối các vấn đề nhân đạo của LHQ, cho biết cuộc khủng hoảng toàn cầu đã buộc các nước giàu cắt giảm số tiền viện trợ nhân đạo và hậu quả đổ lên đầu người dân những quốc gia nghèo nhất.

Ông John Holmes kêu gọi các quốc gia giàu có
viện trợ cho những nước nghèo
 
Trong 6 tháng đầu năm 2009, LHQ đã “xin” được 4,6 tỷ USD cho các mục tiêu nhân đạo, nhưng nhu cầu còn lớn hơn thế. 4,8 tỷ là con số “kịch sàn” để cứu đói cho các nước nghèo - chưa bao giờ trong lịch sử của mình, LHQ lại cần đến số tiền lớn như vậy.

Ông Holmes so sánh số tiền này với khoản ngân sách khổng lồ mà Mỹ và những nước giàu khác chi cho các tổ chức tài chính của họ và thấy nó “quá nhỏ nhoi”. Tổng số tiền mà chính phủ Mỹ chi ra để cứu nền kinh tế nước này khỏi khủng hoảng là 23.700 tỷ USD. Chính phủ Anh cũng đã công bố chi tiết gói giải pháp cứu nguy hệ thống ngân hàng của họ với tổng trị giá 500 tỷ bảng. Khi ngân hàng Hypo Real Estate (HRE) đang bên bờ phá sản, nó đã được chính phủ Đức và các ngân hàng tư nhân bơm cho 50 tỷ euro. Còn chính phủ Italia cũng thông qua gói cứu trợ khẩn cấp cho nền kinh tế nước này trị giá 80 tỷ euro..

Hạn hán gây ra nạn đói

Phần tiền mà LHQ thiếu hụt chủ yếu nằm trong các chương trình nhân đạo ở châu Phi, nơi hàng chục triệu người đang trông chờ sự cứu đói từ bên ngoài. Nếu trong thời gian tới, các nhà tài trợ không mở rộng túi của mình thì Chương trình Lương thực Thế giới (WFP) buộc phải thắt lại hoặc thậm chí cắt hẳn việc viện trợ cho một số nước. Điều này đồng nghĩa với việc hàng chục nghìn người có thể chết vì đói trong vài tuần tới.

Cần được cứu đói khẩn cấp là Kenya, Palestine và Zimbabwe. Chi phí giúp đỡ lương thực của LHQ trên phương diện chung mỗi năm một tăng, chỉ riêng đối với Somalia lại giảm, nhưng không phải do nước này được mùa mà bởi chương trình viện trợ bị đình lại vì gặp nhiều rủi ro.

Tại cuộc gặp G20 hồi tháng Tư ở London (Anh), các quốc gia giàu có đã cam kết giúp đỡ những nước nghèo. Nhưng chỉ một phần rất nhỏ trong số tiền đã cam kết được xuất ra. Italia bị chỉ trích mạnh mẽ nhất vì hứa hẹn rất nhiều nhưng ít thực hiện việc giúp đỡ các nước đang gặp nạn đói. Các nước tham dự hội nghị mới đây ở New York (Mỹ) cũng cam kết viện trợ cho những quốc gia nghèo đói nhất. Thế nhưng, từ lời nói đến việc làm có lẽ còn rất xa.

Các nước nghèo cần “miếng khi đói”

Tổ chức Lương Nông của LHQ (FAO) khẳng định trên thế giới có gần 30 nước cần được giúp đỡ về lương thực. Nguyên nhân chủ yếu là do thiên tai, nội chiến hoặc đồng nội tệ mất giá vì khủng hoảng kinh tế.

Tại khu vực Nam sa mạc Sahara, FAO theo dõi tình thình ở 27 quốc gia và nhận thấy giá ngũ cốc ở đó cao hơn 25% so với thời kỳ trước khủng hoảng lương thực (cách đây 3 năm). Tại Uganda, Kenya và Ethiopia, giá ngô tăng gấp hai lần so với 3 năm trước. Tại châu Á và khu vực Mỹ Latin, FAO theo dõi 31 quốc gia và thấy ở đó từ 40% đến 80% các mặt hàng lương thực - thực phẩm có giá cao hơn 25% so với trước thời kỳ khủng hoảng.

Các nước châu Phi cần được cứu trợ lương thực khẩn cấp

Việc giá cả leo thang trong khi thu nhập của người dân rất thấp đe dọa sự ổn định chính trị - xã hội. Những tầng lớp nghèo khổ buộc phải chi gần hết thu nhập của mình cho ăn uống. Thậm chí có nhiều đối tượng đã bị dồn đến cảnh chỉ còn cách trông chờ vào lòng thương của người khác, hoặc chết đói.

Hiện có khoảng 600.000 người ở phía Bắc Uganda bị đói, chủ yếu là dân tỵ nạn. Tình hình tại Somalia còn nghiêm trọng hơn: Một nửa dân số không thể sống sót nếu thiếu sự trợ giúp về lương thực của cộng đồng quốc tế. Việc LHQ không quyên đủ tiền cho chương trình nhân đạo của mình cũng tác động mạnh tới Kenya, nơi mà các trận hạn hán kéo dài và giá thực phẩm cao ngất khiến 2,5 triệu người chịu đói. Hiện tại các nhân viên WFP đã ngừng phát đậu nành cho những người đói, còn ngô, món ăn chính của dân Kenya, cũng bị giảm bớt từ ngày 1/8. Đến ngày 1/9, nếu không có thêm tiền cứu trợ thì ngô cũng chẳng còn.

Việc thiếu kinh phí tác động tới mọi hướng hoạt động của LHQ. Cao ủy LHQ về người ty nạn (UNHCR) không đủ sức giúp đỡ dòng người tỵ nạn từ Somalia đổ về Kenya. Trại tỵ nạn Dadaab ở Bắc Kenya được xây dựng cho 90.000 người thì nay phải chứa khoảng 280.000 người, trong đó hơn 30.000 mới đến trong năm nay.

Các tổ chức cứu trợ đã nhiều lần cảnh báo rằng cuộc khủng hoảng kinh tế sẽ tác động mạnh tới các nước nghèo phụ thuộc vào việc xuất khẩu. 6 tháng đầu năm nay, chu chuyển ngoại thương trên toàn cầu giảm nghiêm trọng. Khác với những quốc gia giàu có, chính phủ các nước nghèo rất khó vay tiền trên thị trường thế giới. Rõ ràng đây là một cái vòng luẩn quẩn.
 
Trần Quang Vinh

Cùng chuyên mục

Có thể bạn quan tâm

Đọc thêm