(TT&VH) - Theo báo cáo do Cơ quan phòng chống ma túy và tội phạm của Liên hiệp quốc (UNODC) công bố ngày 24/6, đã có sự đổi ngôi về nhu cầu sử dụng và số lượng sản xuất các loại ma túy trên thế giới. Các dạng chất kích thích “truyền thống” giảm, dạng tổng hợp “lên đời”, tình trạng hít cocaine ở Mỹ ít đi trong khi tại châu Âu, việc sử dụng loại ma túy này lại đang là “mốt thời thượng”.
Phân công “lao động” và “thị phần”
Trên thế giới hiện có gần 30 triệu người bị “trói chặt” vào ma túy, đó là những dân nghiện không còn cơ hội để cai. Sản lượng chế biến và nhu cầu tiêu thụ đối với hầu hết những dạng ma túy “truyền thống” giảm nhiều so với trước, riêng các dạng tổng hợp lại phổ biến hơn.
Sự phân công “lao động” trong lĩnh vực sản xuất ma túy đã hình thành từ lâu. Dòng ma túy rẻ tiền chiết từ thuốc phiện và chưa được tinh chế ở những nước đang phát triển tại Mỹ Latinh, Nam Á, Đông Nam Á và Trung Đông ồ ạt đổ về các nước công nghiệp. Còn các nước phát triển lại đảm nhiệm vai trò sản xuất những chất ma túy tổng hợp đắt tiền.
Theo truyền thống, ma túy được sản xuất tại 3 khu vực: Thứ nhất là cụm các nước Hồi giáo Afghanistan, Pakistan và Iran. Thứ hai, Tam giác vàng gồm Myanmar, Thái Lan và Lào. Thứ ba là các nước Colombia, Venezuela và Bolivia ở châu Mỹ.
Từ năm 2003, Afghanistan trở thành nước sản xuất heroin nhiều nhất thế giới. Đến năm 2006, quốc gia này chiếm 89% sản lượng chất ma túy có nguồn gốc từ thuốc phiện. Trong khi đó, Tam giác vàng đã lui bước: Sản lượng thuốc phiện của Myanmar giảm khoảng 26%, Lào giảm 72%.
Khu vực Mỹ Latin đứng đầu bảng về sản xuất cocaine mà Colombia là “át chủ bài”. Theo số liệu của UNODC, 54% nguyên liệu của cocaine được trồng ở Colombia, 30% tại Peru và 16% ở Bolivia. Phần lớn các xưởng sản xuất cocaine đều nằm trong những cánh rừng rậm ở Colombia. Khu vực này cũng là điểm nóng về sử dụng ma túy. Tại đây có 42 triệu người sử dụng cần sa, 9 triệu người dùng cocaine, gần 10 triệu người “làm bạn” với ma túy tổng hợp.
Cocaine “tấn công” châu Âu
Theo Antonio Maria Costa, chuyên gia hàng đầu về chống ma túy của Liên hiệp quốc, “dòng chảy” cocaine đang chuyển dần từ châu Mỹ sang châu Âu.
Trước đây nước Mỹ là thị trường chính của “cái chết trắng”. Nhưng tình trạng này đã giảm sau khi Nhà Trắng đẩy mạnh chiến dịch truy quét các mạng lưới vận chuyển và tiêu thụ cocaine. Trong khi đó tại châu Âu, việc tiêu thụ cocaine lại tăng, đặc biệt là ở Tây Ban Nha, Anh và Italia. Lần đầu tiên Tây Ban Nha đã vượt Mỹ về mức tiêu thụ cocaine - 3% dân số ở lứa tuổi từ 15 đến 64. Anh kém hơn một chút - 2,4% (hơn 10 năm trước, tỷ lệ này là 0,6%). Tình trạng này diễn ra là do một số yếu tố. Thứ nhất, dân nghiện ở châu Âu đã chuyển từ dùng heroin sang cocaine. Loại chất kích thích màu trắng được coi là “hợp mốt” hơn heroin có màu đen kịt và dùng để hít trực tiếp nên “tiện dụng” trong các hộp đêm chứ không cần phải ra góc phố tối tăm. Một số nghệ sĩ nổi tiếng, người mẫu, chính khách trở thành tấm gương xấu đối với công chúng khi họ gần như công khai hít cocaine. Người ta có quan niệm sai lầm rằng có thể kiềm chế được ham muốn đối với cocaine, còn heroin thì không. Thứ hai, chính phủ nhiều nước đã không sử dụng được ảnh hưởng chính trị của mình để chống sự lan tràn của ma túy.
Phân công “lao động” và “thị phần”
 Mà túy tổng hợp đang "lên đời" |
Sự phân công “lao động” trong lĩnh vực sản xuất ma túy đã hình thành từ lâu. Dòng ma túy rẻ tiền chiết từ thuốc phiện và chưa được tinh chế ở những nước đang phát triển tại Mỹ Latinh, Nam Á, Đông Nam Á và Trung Đông ồ ạt đổ về các nước công nghiệp. Còn các nước phát triển lại đảm nhiệm vai trò sản xuất những chất ma túy tổng hợp đắt tiền.
Theo truyền thống, ma túy được sản xuất tại 3 khu vực: Thứ nhất là cụm các nước Hồi giáo Afghanistan, Pakistan và Iran. Thứ hai, Tam giác vàng gồm Myanmar, Thái Lan và Lào. Thứ ba là các nước Colombia, Venezuela và Bolivia ở châu Mỹ.
Từ năm 2003, Afghanistan trở thành nước sản xuất heroin nhiều nhất thế giới. Đến năm 2006, quốc gia này chiếm 89% sản lượng chất ma túy có nguồn gốc từ thuốc phiện. Trong khi đó, Tam giác vàng đã lui bước: Sản lượng thuốc phiện của Myanmar giảm khoảng 26%, Lào giảm 72%.Khu vực Mỹ Latin đứng đầu bảng về sản xuất cocaine mà Colombia là “át chủ bài”. Theo số liệu của UNODC, 54% nguyên liệu của cocaine được trồng ở Colombia, 30% tại Peru và 16% ở Bolivia. Phần lớn các xưởng sản xuất cocaine đều nằm trong những cánh rừng rậm ở Colombia. Khu vực này cũng là điểm nóng về sử dụng ma túy. Tại đây có 42 triệu người sử dụng cần sa, 9 triệu người dùng cocaine, gần 10 triệu người “làm bạn” với ma túy tổng hợp.
Cocaine “tấn công” châu Âu
Theo Antonio Maria Costa, chuyên gia hàng đầu về chống ma túy của Liên hiệp quốc, “dòng chảy” cocaine đang chuyển dần từ châu Mỹ sang châu Âu.
Trước đây nước Mỹ là thị trường chính của “cái chết trắng”. Nhưng tình trạng này đã giảm sau khi Nhà Trắng đẩy mạnh chiến dịch truy quét các mạng lưới vận chuyển và tiêu thụ cocaine. Trong khi đó tại châu Âu, việc tiêu thụ cocaine lại tăng, đặc biệt là ở Tây Ban Nha, Anh và Italia. Lần đầu tiên Tây Ban Nha đã vượt Mỹ về mức tiêu thụ cocaine - 3% dân số ở lứa tuổi từ 15 đến 64. Anh kém hơn một chút - 2,4% (hơn 10 năm trước, tỷ lệ này là 0,6%). Tình trạng này diễn ra là do một số yếu tố. Thứ nhất, dân nghiện ở châu Âu đã chuyển từ dùng heroin sang cocaine. Loại chất kích thích màu trắng được coi là “hợp mốt” hơn heroin có màu đen kịt và dùng để hít trực tiếp nên “tiện dụng” trong các hộp đêm chứ không cần phải ra góc phố tối tăm. Một số nghệ sĩ nổi tiếng, người mẫu, chính khách trở thành tấm gương xấu đối với công chúng khi họ gần như công khai hít cocaine. Người ta có quan niệm sai lầm rằng có thể kiềm chế được ham muốn đối với cocaine, còn heroin thì không. Thứ hai, chính phủ nhiều nước đã không sử dụng được ảnh hưởng chính trị của mình để chống sự lan tràn của ma túy.
Nạn nhân của "cái chết trắng"
Để giải quyết tận gốc vấn đề cocaine ở châu Âu thì phải trở lại Mỹ Latin, nơi có các trang trại coca bạt ngàn. Chính phủ các nước giàu ở châu Âu cần hỗ trợ những chủ trang trại nghèo tại các quốc gia trồng coca, cung cấp cho họ giống cây thay thế. Thực tế cho thấy khi người dân quá nghèo thì họ đã đánh liều tham gia đường dây sản xuất cocaine.
Ở châu Âu, Nga là nước có lượng thanh niên hút cần sa tăng mạnh nhất trong giai đoạn 2003 - 2007, đặc biệt tại thủ đô Moskva. Quốc gia này hiện đứng thứ 11 trong số các nước trên thế giới có sự gia tăng những trường hợp nhiễm HIV do sử dụng ma túy.
Trần Quang Vinh
