(TT&VH) - Sau gần 2 năm tranh chấp, cuộc chiến pháp lý giữa Tây Ban Nha và công ty săn lùng kho báu Odyssey Marine về quyền sở hữu một kho báu trị giá nửa tỷ USD đã xuất hiện bước ngoặt mới khi tòa án Mỹ đề nghị công ty này hoàn trả kho báu cho “khổ chủ” trong vòng 10 ngày. Tuy nhiên vụ này khó có thể kết thúc sớm do công ty nói trên đã tuyên bố kháng án.
Phán quyết bất lợi
Báo chí Mỹ cho biết chánh án Tòa liên bang đóng tại Tampa, Florida - ông Mark Pizzo - đã yêu cầu Odyssey Marine trả lại hàng trăm ngàn đồng tiền bạc và vàng trị giá 500 triệu USD cho chính phủ Tây Ban Nha.
Hồi tháng 5/2007, công ty này đã phát hiện các đồng vàng, bạc nói trên từ một con tàu bị chìm ở Đại Tây Dương được đặt biệt danh là “Thiên nga đen”. Tây Ban Nha đã đâm đơn kiện lên tòa án ở Tampa rằng kho báu thuộc về chiếc tàu chiến Nuestra Senora De Las Mercedes của nước này, vốn bị hải quân Anh đánh chìm hồi năm 1804.
Phán quyết bất lợi
Báo chí Mỹ cho biết chánh án Tòa liên bang đóng tại Tampa, Florida - ông Mark Pizzo - đã yêu cầu Odyssey Marine trả lại hàng trăm ngàn đồng tiền bạc và vàng trị giá 500 triệu USD cho chính phủ Tây Ban Nha.
Hồi tháng 5/2007, công ty này đã phát hiện các đồng vàng, bạc nói trên từ một con tàu bị chìm ở Đại Tây Dương được đặt biệt danh là “Thiên nga đen”. Tây Ban Nha đã đâm đơn kiện lên tòa án ở Tampa rằng kho báu thuộc về chiếc tàu chiến Nuestra Senora De Las Mercedes của nước này, vốn bị hải quân Anh đánh chìm hồi năm 1804.
Nhân viên của Odyssey Marine kiểm đếm các đồng vàng thu được
từ "Thiên nga đen"
Odyssey Marine đã phản bác rằng không có chứng cứ nào cho thấy con tàu đó là chiếc Nuestra Senora De Las Mercedes và họ chỉ mang về mỗi kho báu, không phải cả con tàu. Tuy nhiên chánh án Pizzo tuyên bố tòa có đủ bằng chứng để xác nhận kho báu là từ chiếc tàu chiến của Tây Ban Nha. “Nơi tồn tại các mảnh vỡ, những đồng xu, các quả đạn đại bác và những cổ vật khác hoàn toàn phù hợp với dữ liệu lịch sử của Nuestra Senora De Las Mercedes”- ông Pizzo nêu trong phán quyết. Do đây là một con tàu hải quân nên nó sẽ thuộc về di sản của Tây Ban Nha, cho dù chìm ở nơi nào và bao nhiêu thời gian đã trôi qua.
Kho báu
Odyssey Marine nổi tiếng hồi năm 2003 sau khi phát hiện xác tàu hơi nước SS Republic bị chìm năm 1865 trong cuộc nội chiến Mỹ. Bằng việc khai quật xác tàu này, Odyssey Marine đã tìm thấy hàng ngàn đồng xu có tổng trị giá 75 triệu USD.
Năm 2007, Odyssey Marine lại gây xôn xao dư luận khi tuyên bố đã tìm thấy 500.000 đồng bạc nặng hơn 17 tấn cùng hàng trăm đồng vàng và các cổ vật khác trong một xác tàu đắm có từ thời thuộc địa ở Đại Tây Dương. Giá trị của những đồng bạc này dao động từ vài trăm đến 4.000 USD, trong khi các đồng tiền vàng còn có giá cao hơn.
Tàu của Odyssey Marine đã giúp phát hiện ra kho báu trị giá nửa tỷ USD
Dẫn lý do an ninh và pháp lý, Odyssey Marine đã không tiết lộ bất kỳ thông tin nào liên quan tới việc tìm thấy con tàu, kể cả nguồn gốc các đồng xu và hình ảnh của chúng. Họ gọi con tàu này là “Thiên nga đen”, nhưng không cho biết nó được tìm thấy ở vùng biển bên ngoài hải phận của bất kỳ quốc gia nào. Gregg Stemm, đồng sáng lập Odyssey Marine, cho biết thêm rằng 6.000 đồng bạc đang ở trong tình trạng “hoàn hảo”.
Nhà chức trách Tây Ban Nha không có phản ứng gì với Odyssey Marine cho tới khi công ty này chuyển hết số tiền vàng, bạc từ Gibralta về Florida. Phía Tây Ban Nha tin rằng kho báu đã bị lấy đi từ tàu Nuestra Senora De Las Mercedes. Trong trận chiến ở gần mũi St. Mary, chiếc tàu này đã chìm vài phút sau khi giao tranh với tàu Anh do một vụ nổ khiến nó vỡ tung và làm hơn 200 thủy thủ thiệt mạng. Vụ tấn công đã buộc Tây Ban Nha tuyên chiến với Anh và tham gia Cuộc chiến Napoleon, đứng về phe Pháp.
Mặc dù bác bỏ lý lẽ từ phía Tây Ban Nha, Odyssey Marine lại không đưa ra được bằng chứng cụ thể nào ủng hộ họ. “Phản ứng của Odyssey Marine đơn giản là chối bỏ một cách mạnh mẽ thay vì đưa ra thông tin chi tiết” - Cheryl Ward, một giáo sư ở Đại học bang Florida, nhận xét.
Thiệt hại nhiều đường
Chính phủ Tây Ban Nha đã lên tiếng hoan nghênh quyết định của tòa án Tampa, trong đó có đề nghị trả lại kho báu trong 10 ngày. Tuy nhiên đây chỉ là gợi ý dành cho tòa án bang, nơi sẽ ra phán quyết cuối cùng liên quan tới vụ việc. “Tôi vui mừng khi biết chánh án đã ra phán quyết rằng kho báu thuộc về Tây Ban Nha. Đây là một quyết định hết sức quan trọng” - Bộ trưởng Văn hóa Tây Ban Nha Angeles Gonzalez-Sinde nói. Ông đánh giá quyết định của tòa đã tạo nên một tiền lệ quan trọng.
Phía Odyssey Marine tỏ ra sửng sốt với quyết định của tòa. “Tôi vô cùng ngạc nhiên” - Giám đốc điều hành Odyssey Marine, Greg Stemm, nói - “Chúng tôi đã làm mọi thứ theo luật”. Ông này cũng tuyên bố Odyssey Marine sẽ có văn bản kháng án.
Dù vậy, cổ phiếu Odyssey Marine đã tụt thảm hại sau phán quyết của tòa. Trang tin Bloomberg tính rằng, giá trị của công ty này đã giảm đi mất 108,5 triệu USD. Xem ra Odyssey Marine sẽ còn có thể mất nhiều hơn thế nếu tình hình vẫn tiếp tục diễn biến thuận lợi cho phía Tây Ban Nha như hiện nay.
Gia Bảo
