Nước Mỹ sắp "tuyệt chủng" báo in?

Tan hoang làng báo

Ngành công nghiệp báo chí ở Mỹ đã bị cuộc suy thoái kinh tế tấn công dữ dội và hàng loạt tờ báo lớn hiện đang đối mặt với khả năng đóng cửa vĩnh viễn. Nạn nhân "cỡ bự" mới nhất là tờ San Francisco Chronicle. Các chủ nhân của tờ này mới tuyên bố hồi đầu tuần rằng họ có kế hoạch cắt giảm một lượng lớn nhân sự để đảm bảo các mục tiêu cắt giảm chi phí. Nếu mục tiêu này không đạt được, tờ báo sẽ bị bán hoặc đóng cửa.

Đây là một tin dữ với một tờ báo lâu đời như Chronicle. Thành lập vào năm 1865, ngay sau khi cơn sốt vàng tràn tới California, nhưng năm ngoái Chronicle đã lỗ hơn 50 triệu USD. Tính tới tháng 9/2008, lượng phát hành của báo giảm 7% trong khi doanh thu quảng cáo liên tục xuống dốc. Tình hình kinh doanh trong năm nay xem ra còn ảm đạm hơn với tờ báo này. Hearst Corporation, tập đoàn nắm giữ Chronicle, đang cân nhắc các biện pháp cuối cùng để cứu vãn hoặc xóa sổ tờ báo. Tập đoàn này cũng đang đưa ra các biện pháp tương tự với tờ Seattle Post-Intelligencer. Ngay trong tuần này, tờ Rocky Mountain News ở Denver và tờ Tucson Citizen cũng lên kế hoạch in những ấn bản cuối cùng.

Báo chí Mỹ đưa tin về sự đóng cửa của tờ báo in lâu đời nhất bang Colorado, Rocky Mountain News

Nếu không có những đầu báo trên, các thành phố Seattle, Denver và Tucson, mỗi nơi sẽ vẫn còn ít nhất một tờ báo. Nhưng nếu tờ Chronicle bị đóng cửa, San Francisco sẽ không còn tờ báo có thu phí nào nữa. Thành phố này hiện vẫn có tờ báo phát không Examiner.

Ngay cả những cái tên lớn trong làng báo Mỹ cũng cảm thấy sức ép khủng khiếp từ cuộc suy thoái. Tờ New York Times hiện đang vật lộn với khoản nợ lên tới 400 triệu USD, hậu quả của việc suy giảm doanh thu. Năm ngoái, tờ báo đã phải thế chấp trụ sở tráng lệ mới xây hồi năm 2007 để có thêm tiền kinh doanh. Tương tự, Tribune Company, đơn vị sở hữu tờ Chicago Tribune, Los Angeles Times, Baltimore Sun và nhiều thương hiệu lừng danh khác, đã đệ đơn xin bảo hộ phá sản từ tháng 12 năm ngoái, dẫn tới việc tương lai của các tờ báo này đang trở nên xám xịt.

Chưa hết, vài tháng gần đây, ba công ty báo chí đã xin bảo hộ phá sản gồm Star Tribune Holding Corporation (sở hữu tờ Minneapolis Star-Tribune), Journal Register Company (tờ New Haven Register và một số tờ khác ở vùng Đông Bắc Mỹ) cùng Philadelphia Newspapers LLC (sở hữu tờ Philadelphia Inquirer và Daily News).

Cạn kiệt nguồn thu

Không có gì khó hiểu trong việc tìm kiếm nguyên nhân dẫn tới "thảm cảnh trên". Báo in thường lấy thu nhập từ hai nguồn chính là độc giả và các nhà quảng cáo. Khi ngày càng nhiều tờ báo chuyển thông tin lên internet và không thu phí, nguồn doanh thu thứ nhất dần cạn kiệt do độc giả không dại gì phải trả tiền cho những thứ họ có thể tìm thấy miễn phí trên mạng.

Báo in hy vọng lập lại thế cân bằng nhờ việc tăng lượng doanh thu quảng cáo. Tuy nhiên hy vọng này cũng nhanh chóng tiêu tan bởi sự bùng nổ của thị trường quảng cáo trực tuyến. Theo các chuyên gia, chính sự bùng nổ của các trang web chuyên quảng cáo như craigslist.com đã cắt sâu vào nguồn doanh thu báo in, trong bối cảnh cuộc khủng hoảng kinh tế khiến hàng loạt công ty quảng cáo phá sản.

Trong bối cảnh đó, báo in ở Mỹ xoay sở mọi cách để sinh tồn. Phóng viên Walter Isaacson của tạp chí Times mới đây gợi ý rằng các tờ báo và tạp chí nên sử dụng chế độ thanh toán nhỏ. Theo đó độc giả chỉ phải bỏ ra vài xu để trả cho các bài báo họ thích thay vì phải bỏ nhiều hơn thế để mua cả tờ báo với những thông tin họ không đọc tới. Nhưng những người như Michael Kinsley của tờ New York Times không đồng tình với giải pháp này. "New York Times bán hơn 1 triệu bản in một ngày. Nếu mỗi một người trong số cả triệu độc giả đó lên mạng và bỏ ra 2 USD/tháng, tờ báo cũng chỉ thu được 24 triệu USD/năm. Cần biết rằng ngay cả trong thời gian khủng hoảng, tiền quảng cáo đem về cho Times 1 tỉ USD trong năm ngoái. Tiền bán báo là 668 triệu USD" - Kinsley cho biết - "2 USD/độc giả không thể cứu nổi báo in".

Khủng hoảng? Không có khủng hoảng

Một số ý kiến cho rằng báo in nên tái tổ chức lại như các quỹ phi lợi nhuận, hoạt động dựa trên sự ủng hộ của các nhà bảo trợ giàu có và không phụ thuộc doanh thu. Tuy nhiên các chuyên gia phản bác ý tưởng này vì nó sẽ làm hỏng tính khách quan của báo chí.