(TT&VH) - Ngày 1/10, báo chí thế giới đua nhau đưa tin đương kim Thủ tướng Canada Stephen Harper đã đạo văn hồi năm 2003. Dù thực tế ông Harper không trực tiếp chắp bút, nhưng vụ bê bối này đã khiến phe đối lập lên tiếng đòi ông từ chức.
Hai Thủ tướng chung một diễn văn
Cáo buộc đạo văn do một nghị sĩ Đảng Tự do đối lập ở Toronto, ông Bob Rae, đưa ra. Theo đó ông Harper được cho là đã đạo văn trong bài phát biểu trước Hạ viện Canada vào ngày 20/3/2003. Đây là thời điểm Canada đang tổ chức các cuộc tranh luận khẩn cấp do Mỹ vừa phát động chiến tranh chống Iraq. Tác phẩm bị đạo là bài phát biểu của Thủ tướng Australia về việc ủng hộ cuộc chiến này, được đọc trước đó hai ngày.
 Thủ tướng Australia John Howard (trái)
và Thủ tướng Canada Stephen Harper |
Bên cạnh đó là một vài đoạn chỉ có những thay đổi nhỏ: "Trong các phân tích cuối cùng, chính phủ hoàn toàn tin rằng giải giáp Iraq là cần thiết cho an ninh lâu dài của thế giới và hiển nhiên là vì lợi ích quốc gia của Australia" - bài phát biểu của ông Howard viết. Đoạn này đã được thêm nếm một chút trong bài của ông Harper. Trong các phân tích cuối cùng, giải giáp Iraq là cần thiết cho an ninh lâu dài của thế giới, cho lợi ích của các đồng minh lịch sử và hiển nhiên là vì lợi ích quốc gia của chính đất nước này.
Tình cờ phát hiện
Ông Rae cho biết việc phát hiện đạo văn diễn ra cách đây 2 tháng và hoàn toàn tình cờ. Trong quá trình nghiên cứu sự tương đồng giữa chính quyền Harper và chính quyền của Tổng thống Mỹ George W Bush, các chiến lược gia của đảng Tự do đã thấy hai bài phát biểu có nội dung giống nhau một cách kỳ lạ. Tuy nhiên đảng Tự do không công bố thông tin "động trời" này cho tới khi họ có được bằng chứng hình ảnh, một cuốn băng video ghi lại bài phát biểu của ông Howard tại Australia.
Ngay sau đó là những đòn tấn công mạnh mẽ. Lãnh đạo đảng Tự do Stephane Dion tuyên bố ông Harper cần phải bị "khai trừ" khỏi đảng Bảo thủ. "Ông ta (Harper) thậm chí còn không thể tự lựa chọn những từ mình sẽ nói ra. Người dân Canada muốn được nói tiếng nói của chính mình trên trường thế giới" - ông Dion công kích.
Vụ bê bối này sẽ đánh mạnh vào uy tín của ông Harper nay trước kỳ quốc hội Canada, nhất là khi ông từng miêu tả mình có đức tính trung thực, tin cây. Tạm thời ông Harper tránh dính líu tới các chủ đề liên quan tới chuyện đạo văn. "Tôi sẽ không tranh luận về một bài phát biểu cách đây 5 năm..." - ông nói với Đài phát thanh CBC của Canada.
Tuy nhiên Owen Lippert, người viết diễn văn của Đảng Bảo thủ, đã phải từ chức. Lippert cũng đưa ra lời xin lỗi, cho biết chính ông là kẻ đạo văn do sức ép về thời gian. Lippert khẳng định các cấp trên của ông và Thủ tướng Harper, khi đó là lãnh đạo phe đối lập, không hay biết điều này.
"Chuyện thường ngày ở huyện"
Nhận xét về vụ bê bối mới này, nhà kinh tế John Kunkel, người đã trực tiếp biên soạn các bài phát biểu của ông Howard từ năm 2004 đến 2007 đánh giá đạo văn là chuyện rất thường xảy ra trong giới chính trị gia.
Theo thống kê của trang web famousplagiarists.com, Thủ tướng Albania Sali Berisha từng chép lại nhiều đoạn trong bài phát biểu của người tiền nhiệm, ông Fatos Nano. Ứng viên Phó Tổng thống Mỹ đảng Dân chủ Joe Biden cũng từng đạo văn khi đang theo học tại Trường Luật của Đại học Syracuse. Trong khi đó Ralph Klein, Thủ hiến bang Alberta (Canada) được cho là hay sao chép các đoạn tài liệu trên internet vào bài diễn văn của ông. Mark Latham, một chính trị gia Công đảng Australia đã đạo bài phát biểu trước Công đoàn liên bang Hoa Kỳ hồi năm 1997 của Tổng thống Mỹ khi đó là ông Bill Clinton.
Khi được hỏi liệu ông Howard có bực mình khi biết bị ông Harper "đạo văn" hay không, Kunkel nhận xét: "Tôi cho rằng ông ấy (Howard) sẽ thấy chuyện này hơi buồn cười. Có thể ông ấy sẽ dễ thông cảm cho người bạn tốt Harper"
Gia Bảo
