Vụ gián điệp chấn động
Julius Rosenberg sinh ra vào ngày 12/5/1918, trong một gia đình người Do Thái di cư đến Mỹ. Là người mê mẩn những quan điểm của chủ nghĩa xã hội, khi lớn lên, ông sớm tham gia phong trào cộng sản ở Mỹ và gặp vợ ông, bà Ethel Greenglass, vào năm 1936. Đây là nền tảng để hai vợ chồng Rosenberg quyết định giúp đỡ Liên Xô (cũ).
 Vợ chồng nhà Rosenberg, các điệp viên trong vụ án chấn động nước Mỹ |
Theo cuốn hồi ký của điệp viên Liên Xô Alexandre Feklisov, Julius Rosenberg được ông trùm tình báo KGB Semyon Semenov tuyển mộ vào đúng ngày Quốc tế lao động năm 1942. Sau khi Semenov bị triệu tập về Moskva hồi năm 1944, công tác liên lạc với nhà Rusenberg được giao cho Feklisov.
Thông qua Feklisov, Julius và vợ ông đã chuyển hàng ngàn tài liệu có giá trị quân sự quan trọng mà họ thu thập được. Đó là mẫu thiết kế ngòi nổ dùng trong quả tên lửa đã bắn hạ chiếc máy bay do thám U-2 do Gary Powers lái vào năm 1960 sau này. Đó còn là mẫu thiết kế hoàn chỉnh chiếc phản lực P-80 Shooting Star của hãng Lockheed kèm theo hàng ngàn tài liệu giá trị từ Ủy ban cố vấn hàng không quốc gia.
Tuy nhiên giá trị nhất là các thông tin về dự án nguyên tử Manhattan tối mật mà nhà Rosenberg khai thác được từ David Greenglass, anh trai của bà Ethel, khi đó đang làm việc ở phòng nghiên cứu Los Alamos nổi tiếng của Mỹ. Dưới sự hướng dẫn của Feklisov, Julius Rosenberg còn tuyển mộ được nhiều cá nhân cảm tình với KGB như Joel Barr, Alfred Sarant, William Perl và Morton Sobell.
Hoạt động của cả nhóm diễn ra trơn tru trong suốt Thế chiến thứ 2. Sau chiến tranh, Mỹ bắt đầu xiết chặt các bí mật nguyên tử. Nhưng việc Liên Xô vẫn chế tạo thành công quả bom nguyên tử đầu tiên vào năm 1949 đã khiến phương Tây sửng sốt. Các cuộc điều tra bắt đầu được tổ chức và vòng vây khép lại chặt dần.
 Ethel và Julius Rosenberg chịu án ngồi trên ghế điện tại nhà tù Ossining, New York và mất ngày 19-6-1953. |
Những kẻ phản bội
Các tài liệu ghi lại còn tới ngày nay cho biết cả hai vợ chồng Rosenberg đều khẳng định mình vô tội cho tới phút chót và không cung khai về hoạt động tình báo đã làm cho Liên Xô. Nhưng nỗ lực của họ đã không được đền đáp xứng đáng.
Người ta vẫn biết rằng anh trai của bà Ethel đã khai nhận về hành động của em trước tòa để bảo toàn mạng sống. Nhưng theo các tài liệu mới giải mật, chính lời khai của chị dâu Ruth Greenglass mới là cơ sở để tòa án khép vợ chồng bà Ethel vào tội chết.
Trước tòa Ruth liên tục cung khai những thông tin chết người. "Cô có biết Julius Rosenberg là người mang thẻ đảng viên Cộng sản không"? - "Ồ tôi chẳng bao giờ thấy cái thẻ, nhưng tôi tin anh ta là người Cộng sản...". "Vậy, cô có biết Ether Rosenberg cũng là người mang thẻ đảng viên Cộng sản?" - "Với Ether, tôi chưa bao giờ thấy cái thẻ, nhưng tôi tin cô ta là người Cộng sản".
Ruth kể với bồi thẩm đoàn rằng hồi tháng 11/1944, Julius Rosenberg đã buộc bà ta phải thuyết phục chồng về việc chuyển các bí mật nguyên tử cho phía Liên Xô. "Julius đã cố gắng trong hai năm để liên lạc với những người, tôi đoán là nhân viên ngầm của Liên Xô, để anh ta có thể giúp đỡ người Nga..." - Ruth khai. "Thế Ethel có tham gia cuộc nói chuyện không?" - "À, cô ta yêu cầu tôi phải thuyết phục David".
Ruth cho biết David chẳng mấy chốc đã nghe lời nhà Rosenberg và đã bắt đầu lấy cắp nhiều thông tin bí mật từ Los Alamos. Tháng 5/1950, khi Cục điều tra Liên bang Mỹ bắt đầu khép vòng vây, Julius đã đề nghị nhà Greenglasses chạy trốn. "Anh chị phải đi thôi" - Ruth kể lại lời của Julius -"Đi đâu cơ?". "Tới tới Liên Xô" - Julius trả lời. Tuy nhiên Ruth đã không rời khỏi Mỹ. Bà ta khai rằng bản thân sợ sẽ bị những người Xô viết xử bắn.
Sau này Ruth còn khai rằng Ethel đã trực tiếp đánh máy các thông tin quan trọng về chương trình nguyên tử của Mỹ để chồng gửi cho Liên Xô. Dựa vào chi tiết này, tòa đã đánh giá bà Ethel là đồng phạm hàng đầu của chồng và xử bà tội chết. Ngày 19/6/1953, Julius và Ethel Rosenberg đã bị đưa lên ghế điện tại Ossining, New York. Họ là những công dân đầu tiên bị Mỹ xử tử vì tội hoạt động gián điệp.
 Họ là những công dân đầu tiên bị Mỹ xử tử vì tội hoạt động gián điệp. |
"Mai danh ẩn tích"
Do có thành tích hợp tác với nhà chức trách, David Greenglass chỉ bị xử 10 năm tù. Ông ta vẫn còn sống cho tới thời điểm hiện tại dù phải mang một cái tên khác. Mới đây David thú nhận tất cả những lời khai trước tòa của ông ta là giả. Tuy nhiên David không hề tỏ ra hối hận vì hành động đó đã góp phần cướp đi mạng sống của em gái ông ta.
Còn Ruth thì không bị bất cứ cáo buộc nào và được trả tự do. Bà ta đã qua đời vào ngày 7/4 vừa qua, ở tuổi 83, sau nhiều năm sống chui nhủi ở New York dưới một cái tên giả.
Gia Bảo
