(TT&VH) - Ai cũng phải thừa nhận sự yếu kém của bóng đá VN mang tính hệ thống, cần phải tái cấu trúc. Công tác trọng tài (TT) mang tính cốt tử, lâu nay gây nhức nhối nên càng cần tái cấu trúc quyết liệt. Vấn đề là làm mới theo hướng nào để công tác TT tốt lên là bài toán không đơn giản.
Bài 3: Trọng tài không phải là "hoa sen"
Tức là, TT ta phải hít thở trong hoàn cảnh bóng đá còn nhiều tiêu cực, thói quen tình cảm vượt trên luật, quy chế, điều lệ nên các ông vua không phải là “hoa sen” để “gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”.
Vì sao TT ta sai lầm không được coi là chuyện bình thường? Vì sao TT có không ít vị ngang nhiên “di” đội bóng trắng trợn, bất chấp trên khán đài có cả Chủ tịch VFF, bộ phận an ninh của VFF, Chủ tịch HĐTT QG? Trường hợp TT Công Trọng và Văn Quyết là thế. Dân TT ta thường ví cái nghề của mình như kẻ đi buôn không cần vốn nhưng vẫn có lãi, luôn được trọng vọng và đầy uy lực. TT bị “lỗ”, chỉ rơi vào trường hợp “diễn’ quá kém hoặc ép quá dã man. TT Công Trọng và Văn Quyết lại là 2 tấm gương tiêu biểu khiến giới TT vừa giận vừa thương. Câu trả lời đơn giản nhất, vì sau cơn bão tiêu cực 2005, số đông TT vẫn chưa cho thấy một sự thay đổi triệt để về nhận thức nghề. Họ chưa coi sự thui chột của đàn anh như tấm gương tày liếp để hướng đến sự tử tế, chuyên nghiệp, nhất là những TT mới vào nghề.
Những hình thức kỷ luật dành cho TT chỉ là treo còi vài trận, kể cả trường hợp bị chính đồng nghiệp của họ đánh giá sai lầm tư tưởng, là con số không. HĐTT QG, BTC và cả VFF rất ngại đụng chạm đến TT vì sợ sẽ ảnh hưởng đến sự thành công của giải đấu, ảnh hưởng chung đến uy tín chung của VFF. Trường hợp TT Công Trọng, Văn Quyết bị xử lý, chúng ta có thể thấy vẫn cả một thành trì bao bọc họ. Nếu sau năm 2005, VFF và Hội đồng TTQG sẵn sàng xử TT có biểu hiện tư tưởng nặng như thế, thì chắc chắn công tác TT sẽ trật tự hơn.
Trong một bức tranh chung như thế, khi bài toán bằng chứng là một bảo bối phổ quát, không ai có thể giám sát được đội ngũ TT, chẳng lạ gì nếu một bộ phận trong giới áo đen đổ đốn và thường xuyên sai lầm tư tưởng. Còn nhớ thời bị truy tố, cựu TT Lê Văn Tú nói thẳng trước tòa: “Cầm tiền của các đội bóng, lãnh đội biếu là bình thường, rất bình thường, không cầm mới là lạ”. Ông Tú nói thẳng thời điểm đó không chỉ có NHĐÁ.TP tặng tiền bồi dưỡng trọng tài mà nhiều đội cũng làm như thế. Đến thời điểm này, rất nhiều lần lãnh đạo HĐTT QG cũng phải thừa nhận không thể kiểm soát được quân mình. VFF vào cuối mùa cũng hay gửi công văn đề nghị HĐTT QG chấn chỉnh TT, đặc biệt là trong sinh hoạt và các mối quan hệ với đội bóng chưa chừng mực, bị xì xào.
Các đội bóng bây giờ đầu tư quá nhiều tiền cho CLB mình hoạt động, nên áp lực thành tích cực lớn. Để phục vụ mục đích đó, TT chính là cứu cánh muôn thuở bởi chỉ một cú phất, toét còi là có thể đạt mong muốn. TT cũng là con người. Nhiều cầu thủ, HLV, quan chức còn lung lạc trước cuộc đua tiền điên đảo thì TT phải bản lĩnh lắm mới thoát được cám dỗ để hết lòng vì nghề. Giả sử trong cuộc họp tổng kết, nếu có câu hỏi cắc cớ kiểu như ông Tô Hiền ngày xưa: “TT nào không nhận tiền của CLB biếu, đưa tay lên”? Có lẽ, không nhiều cánh tay đưa lên, không nhiều ánh mắt nhìn thẳng.
Đã có biểu hiện hình thành cả ê kíp TT “chăn” một đội, hay liên minh kiểu mafia như HLV Nguyễn Thành Vinh đã nói. Ví dụ rõ nhất, là TT Công Trọng từng tham gia làm nhiệm vụ trên sân Lạch Tray 5 trận, và V.Hải Phòng đều có thành tích khả quan. Ngay sau khi V.Hải Phòng thắng HP.HN trên sân Lạch Tray, thì TT Văn Quyết (TT bàn trận HP.HN-V.HP) tiếp tục được điều vào sân Gò Đậu và ông Quyết lại “đè ngửa” B.BD. Bầu Kiên từng phát biểu có kẻ gạ gẫm bầu Long của HP.HN nếu chi 500 triệu đồng thì đội ông sẽ thắng ĐT.LA. Đến nay, nghi án đó đã chìm xuồng nhưng nếu sự việc có thực cũng là chuyện dễ hiểu.
TT họ cũng là con người, không phải là những đóa hoa sen. Thực tế, vẫn có nhiều TT tốt nhưng TT nào được coi là “sen”, thì bị ép và gây khó dễ đủ điều, rất đau lòng!
Ngọc Hòa
