(TT&VH cuối tuần) - Bóng đá trẻ đi từ giải U tiến đến ngưỡng cửa chuyên nghiệp, đó là hình ảnh thành công liên tiếp chỉ trong vòng 4 tháng của đội U19 Viettel.
Tháng 3-2009 trên sân Pleiku U19 Viettel vượt qua đội chủ nhà U19 Gia Lai để đoạt ngôi vô địch U19 QG bằng một chiến thắng nghẹt thở ở loạt đấu luân lưu 11m, cuối tháng 6-2009 cũng đội hình ấy trong màu áo TTĐTBĐ Viettel một lần nữa chiến thắng trên chấm phạt 11m trong trận bán kết giải hạng Nhì QG trước đối thủ Nguyễn Hoàng – Kiên Giang trên sân Quy Nhơn để đĩnh đạc giành vé thăng hạng, chơi ở hạng Nhất mùa bóng 2010. Một chiếc vé thăng hạng mà rất nhiều đội bóng đàn anh cựu trào ở nhiều địa phương trên cả nước đau đáu ao ước mà không làm được nhưng với các chàng trai U19 của lò Thể Công nó chỉ đơn giản như một kỳ thi, và họ đã đậu thủ khoa.
Được mùa tuyển sinh bóng đá
Những ai yêu màu áo Thể Công đều biết đến “thương hiệu” đào tạo trẻ nổi tiếng miền Bắc đã 50 năm này, dù nhiều thăng trầm, nhưng cách đầu tư khác người bằng chuyến tu nghiệp Bulgaria cách đây 2 năm rất tốn công tốn của , Thể Công giờ đây hoàn toàn yên tâm với dàn nội binh tự tay mình đào tạo trên sân chơi V-League , và cũng hứa hẹn sẽ đóng góp nhiều gương mặt cho đội hình U23 VN làm nhiệm vụ SEA Games 25 tháng 12 tới tại Lào .Những ngày này , thông tin đăng tải rầm rộ trên các báo, lò Viettel lại vào cuộc chiêu sinh các tài năng bóng đá trẻ cho kế hoạch dài hơi của mình.
Từ ngày 5 đến ngày 9-7, tại Học viện HA.GL-ARSENAL (Pleiku), 21 thí sinh được chọn lựa từ hơn 10.000 em nhỏ yêu bóng đá trên cả nước (17 địa điểm tuyển vòng loại) đã về đây dự vòng chung kết tuyển chọn cho khóa 2 sẽ khai giảng vào tháng 9 tới. Đây thực sự là những tài năng bóng đá trong độ tuổi 13 trở xuống, đặc biệt có em bé người Khmer ở Cà Mau là Lý Xà Hoài 9 tuổi (sinh năm 2000) đã thuyết phục hoàn toàn các tuyển trạch viên.
Lễ khai giảng Trung tâm đào tạo tài năng bóng đá Việt Nam khóa 1 thuộc Quỹ đầu tư và phát triển bóng đá Việt Nam (PVF) cũng đã diễn ra hồi đầu tháng 6 tại trung tâm bóng đá Thành Long. 120 em được tuyển chọn từ 21 địa phương trên cả nước sẽ được đài thọ khóa tập luyện trong 3 tháng để chọn lại 50 em bước vào khóa học đầu tiên cùng với mùa khai giảng năm học mới ...
Rầm rộ không kém so với cuộc “hành quân” chiêu sinh của HAGL-ASENAL, là một chương trình mang tính cộng đồng (không phải tuyển sinh đào tạo), Giấc mơ sân cỏ lại đem đến cho các em nhỏ yêu bóng đá trên cả nước một “giấc mơ” được đến Qatar chơi bóng đá với các bạn đồng trang lứa đến từ châu Phi, châu Á. Vòng hai tuyển chọn của Giấc mơ sân cỏ cũng đang diễn ra tại TP.HCM và các địa phương miền Tây Nam bộ, 50 em được chọn sẽ tham dự vòng chung kết từ 23 đến 26-7 để các chuyên gia đào tạo đến từ Barcelona tìm ra 3 người xuất sắc nhất sẽ đến Qatar chơi bóng.
Cũng mở trường ngay trên địa điểm Thành Long còn có Trung tâm đào tạo bóng đá Scavi- Rocheteau do phía Pháp đầu tư đang bước vào năm học thứ 3.
Nhìn ra các địa phương khác, những lò đào tạo tư nhân như VST (Nghệ An), hay các trường năng khiếu bóng đá trực thuộc các Sở VH-TT-DL địa phương cũng đều đặn tuyển sinh các lứa tuổi U cho mục tiêu đào tạo và thi đấu thành tích cho Tỉnh. Không sôi động như quả bóng tròn của người lớn ở giải V-League, nhưng dòng chảy ngầm đua tranh “đánh bắt cá mắt lưới nhỏ” đang diễn ra mạnh mẽ, chứa đựng trong đó những tín hiệu tích cực và cả những vấn đề tiềm ẩn cho một diện mạo tương lai của nền bóng đá Việt Nam .
Những ngày hè oi ả này, câu chuyện nhà nhà làm bóng đá trẻ thật đáng để những người yêu bóng đá VN quan tâm
Các thí sinh tham dự VCK tuyển chọn khóa 2 học viên HAGL-ARSENAL. Ảnh: Quốc An
Đầu tư và cạnh tranh không cân sức
Với tiêu chí hoạt động phi lợi nhuận cùng với các thông tin như: “...số vốn góp ban đầu là 80 tỷ đồng, sau 2 năm hoạt động Quỹ sẽ tăng lên khoảng 30 triệu USD thông qua việc vận động tài trợ, đóng góp của các tổ chức cá nhân... có tâm huyết với nền bóng đá nước nhà”, Trung tâm đào tạo PVF được thành lập bởi Quỹ Thiện Tâm, Cty CP Vicom và Cty CP DL&TM Vinpearl cho thấy một quyết tâm rất cao và một tiềm lực đáng nể trong “cuộc chơi” đào tạo ra những cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp có đẳng cấp trong tương lai, dù rằng công tác chuẩn bị cở sở vật chất của Quỹ có phần đi sau công tác đào tuyển sinh đào tạo (cơ sở xây dựng tại Q 9-TP.HCM phải 2-3 năm nữa mới hoàn thành).
Sự ra đời của Trung tâm đào tạo PVF, cùng với HAGL-ASENAL, Scavi-Rocheteau, VST thực sự là một làn sóng “chuyên nghiệp hóa” thay đổi hẳn công tác đào tạo bóng đá trẻ ở Việt Nam hiện nay. Các vị phụ huynh theo chân con em mình đang tham dự VCK tuyển chọn tại Pleiku đã có cùng chung một tâm sự với chúng tôi , đó là họ đã được biết đến thương hiệu học viện HAGL-ASENAL từ báo chí , truyền hình , họ hoàn toàn yên tâm giao con em mình (nếu được tuyển chọn) cho Học viện để đào tạo xa nhà trong 7 năm , và để con bước vào đường bóng đá chuyên nghiệp sau này. Với những gì khóa 1 đã chothấy, họ cho rằng con em mình như là được “du học tại chỗ môn bóng đá” ! Và nếu thành tài sau 7 năm nữa gia đình họ sẽ nhận được tiền chia từ việc bán cầu thủ, cùng với một tương lai nghề rất sáng của con mình...
Những đợt tuyển chọn “hot” nhất, thương hiệu nhất sẽ lựa được những cầu thủ nhí tài năng, vậy sau khi các đợt tuyển sinh của HAGL-ASENAL, PVF, Giấc mơ sân cỏ, VST... qua đi tại các địa phương, còn lại những “con cá” nào cho các lớp năng khiếu bóng đá thuộc Sở?...
Hỏi một số người trong cuộc, những HLVđào tạo trẻ , thì chưa ai dám nói là đã có một cuộc cạnh tranh đang diễn ra, nhưng tìm hiểu kỹ thì đã rõ, có một sự “phân hạng” hay nôm na giống như nguyện vọng thi 1-2-3 từ ngay trong cách chọn lựa của các thí sinh và gia đình. Ưu tiên 1 là HAGL, 2 là .., 3 là...
Trong cuộc chơi ấy , cách đào tạo “ngược” hoàn toàn của các lò năng khiếu cấp Sở vốn chỉ là dùng tiền ngân sách địa phương phân bổ cho phong trào thể thao của Tỉnh chỉ càng ngày càng bộc lộ yếu kém, hoàn toàn không thể canh tranh, khi không chỉ khác trong phương pháp đào tạo, khác cả mục đích.
Rất nhiều địa phương đào tạo năng khiếu bóng đá để chuyên đi lấy thành tích giải U cấp QG để báo cáo cuối năm, trong khi hoàn toàn không có đội bóng hạng Nhất hay chuyên nghiệp để phát triển đỉnh cao cho các em VĐV sau này. Những bất cậptrong việc qua loa học bổ túc văn hóa cho VĐV năng khiếu thì làm sao so được với việc học viên HAGL- ASENAL được học văn hóa , ngoại ngữ tập trung đến nơi đến chốn... trong một khuôn viên Học viên kiểu mẫu chưa kể đây đó vẫn còn kiểu đào tạo “gà nòi” ăn gian tuổi để lấy thành tích, cuối cùng sản phẩm đến năm 17-18 tuổi không thể trở thành cầu thủ chuyên nghiệp mà việc học hành cũng chẳng tới đâu...
Câu chuyện mới đây như lớp bóng đá năng khiếu TP.HCM đào tạo trẻ bằng tiền ngân sách,để rồi mấy năm sau khi “ra lò” bán rẻ sản phẩm của mình cho các đội bóng TP.HCM, Thể Công (là các đội bóng Chuyên nghiệp hoạt động như một doanh nghiệp độc lập) thì thật là khó lý giải mục đích tồn tại của ngôi trường ấy. Hay như Trung tâm đào tạo năng khiếu bóng đá của các tỉnh Đồng Tháp, Nam Định... hiện đang rất lúng túng tìm cho mình một con đường phát triển phù hợp, vậy sao không tiến tới cổ phần hóa, bước vào chuyển đổi trung tâm vốn có truyền thống đào tạo uy tín của mình thành một ngôi trường “dạy nghề bóng đá” có thương hiệu, có chất lượng sản phẩm đẳng cấp có lộ trình kinh doanh đầu ra bài bản, thay vì cứ loay hoay, mâu thuẫn khi không biết phân bổ bố trí cầu thủ trên đội 1, đội trẻ, rồi lại sợ mất quân, mất thành quả do mình đào tạo do việc các đội khác lôi kéo bắt quân... rõ ràng họ có sản phẩm tốt mà không có ý thức chuyên nghiệp về việc PR và phân phối các sản phẩm là những cầu thủ bóng đá trẻ do mình đào tạo ra sao cho đạt hiệu quả lợi nhuận cao nhất.
Lò SLNA cũng là một minh chứng, rất nhiều cầu thủ trẻ tài năng đã từ đây ra đi bằng nhiều cách, thi đấu ở các CLB Chuyên nghiệp trên cả nước, nhưng số tiền chuyển nhượng họ thu về được là bao? nếu họ chuyển nhanh sang đào tạo cầu thủ bóng đá chuyên nghiệp để bán, hay kêu gọi liên doanh với các trung tâm đào tạo bóng đá nổi tiếng ở nước ngoài để đào tạo trẻ, họ sẽ thành công về doanh thu.
Chuyên nghiệp hóa đào tạo bóng đá trẻ là tất yếu, nếu phát triển nhanh và đúng hướng, đúng tiêu chí, bóng đá VN sẽ lớn mạnh toàn diện hơn vòng 5-7 năm nũa. Hãy đầu tư cho đào tạo bóng đá trẻ theo đúng cơ chế thị trường, đừng mãi dựa dẫm vào nguồn ngân sách dành cho phát triển thể thao của địa phương.
Bạch Dương