Ban đầu, AFC yêu cầu từ V-League 2009, các thuyền trưởng không có bằng A thì xin nghỉ. Thế nhưng, dưới sự đề nghị tha thiết của VFF, cái hạn đã được AFC lùi thêm vài năm như lời của ông Tổng thư ký VFF.
7 tiêu chí của AFC đã thực sự “đánh động” cả nền bóng đá ta, dù nó mang danh chuyên nghiệp đã 8 năm. Cũng như khi AFC yêu cầu VFF tiến cử bao nhiêu CLB đủ chuẩn là một doanh nghiệp thì chỉ có 4 cái tên. Trong đó hay nhất là có TMN.CSG, CLB đang sắp tan đàn xẻ nghé cả cái danh lẫn Hội CĐV.
Bóng đá không thể tách rời với xã hội. Cùng chung với bao khó khăn của đất nước trong những năm tháng chiến tranh và xây dựng lại đất nước, phần lớn các HLV bây giờ đều xuất thân từ cựu cầu thủ. Số may mắn hơn thì học Đại học TDTT ( chuyên ngành bóng đá). Mới dăm năm trở lại đây, số HLV trẻ bì bõm học thêm các lớp bằng C,B rồi A đã phát triển, nhưng “ anh A” thì quá hiếm so với con số cả nghìn HLV như VFF từng báo cáo khiến phái đoàn tầm nhìn châu Á năm 2004 phải sửng sốt.
HLV Hoàng Gia (trái) dù đã không còn trẻ, nhưng vẫn quyết chí học để nâng tầm - Ảnh:VSI
Đã thế, khi có bằng A trong tay chưa hẳn đã được làm HLV chuyên nghiệp. Điển hình như Phan Thanh Hùng, từng bị đánh bật khỏi ghế để thay thế bằng một ông HLV bằng B, chưa có kinh nghiệm như Lê Huỳnh Đức. Hay Đặng Trần Chỉnh đang đào tạo tuyến trẻ ở Bình Dương. 23 HLV có chứng chỉ A, thì chỉ có Hoàng Anh Tuấn ( Khánh Hòa) và Lư Đình Tuấn ( TMN.CSG) là dẫn dắt CLB chuyên nghiệp. Số còn lại “biến” đâu mất?
Những Lê Thuỵ Hải, Vương Tiến Dũng, Trần Văn Phúc, Nguyễn Văn Thịnh đều thuộc dạng bị “out”, nếu quy chiếu theo chuẩn của AFC.
Nói thế để thấy, việc sử dụng HLV ở ta còn vô chừng. Ngay cả cấp đội tuyển QG cũng vậy. Những trợ lý như Hùng Cường, Ngô Lê Bằng hay ông HLV trưởng U19 nữ Trần Ngọc Thái Tuấn cũng chưa có “chữ A màu đỏ”. Nhìn chung, vẫn là trào lưu kinh nghiệm chủ nghĩa. Một ông HLV lớn tuổi, kinh nghiệm càng có giá hơn khối anh trẻ bằng cấp đầy người. Thực tế đã chứng minh điều đó, khi những HLV cựu trào như Hải “lơ”, Trần Văn Phúc, Vương Tiến Dũng đang được trải thảm.
Bóng đá nghiệp dư, cái thực được xem trọng. Lên chuyên, năng lực cũng là tiên quyết nhưng nó phải đi đôi với cái danh, nên việc AFC bắt buộc các HLV chuyên nghiệp phải chuẩn hoá bằng A là hoàn toàn hợp lý. Bởi, kinh nghiệm nhưng nếu thiếu tính khoa học thì khó có thể bắt kịp được với sự phát triển của bóng đá hiện đại. Đơn giản như kỹ năng quản lý đội bóng, nâng cao thể lực, khả năng giao tiếp ngoại ngữ, không phải HLV nào ở ta cũng tinh thông. Thậm chí, ngược lại.
Thay đổi một cung cách, đã thành thói quen ở bóng đá ta, từ thượng tầng đến hạ tầng là rất khó. Thế nên, nhìn vào danh sách 22 học viên dự khoá đào tạo bằng A tại Thành Long hôm nay, thấy vắng bóng “các cụ”. Trưởng phòng đào tạo nguồn nhân lực Trương Hải Tùng than thở, dù đốc thúc rất nhiều trong thời gian qua nhưng chỉ nhận được đơn tham dự của 22 HLV, trong khi yêu cầu phải có đủ 24 học viên.
Hầu hết là các HLV trẻ, trong đó có Công Minh, Thái Tuấn, Hùng Cường, Ngô Lê Bằng, Hoàng Văn Phúc, Hoàng Gia, Hữu Thắng, Nguyễn Mạnh Cường, Nghiêm Xuân Mạnh... Họ đang ráng lấy cái “chữ A màu đỏ” để yên tâm dấn thân vào đời HLV chuyên nghiệp. Nhưng trong số 22 vị dự khoá học lần này, liệu mấy ai được lèo lái đội bóng chuyên nghiệp, quan trọng hơn là tài năng phát triển, đấy mới là băn khoăn.
NGỌC HÒA